Peel en Maas wijst waardevolle gebouwen aan als gemeentelijk monument

25 september 2026

Het college van burgemeester en wethouders van Peel en Maas heeft besloten om de eerste tranche cultuurhistorisch waardevolle bouwwerken voor te dragen voor aanwijzing als gemeentelijk monument. Hiermee geeft de gemeente uitvoering aan het erfgoedbeleid en wordt een belangrijke stap gezet in het beschermen van gebouwen die het verhaal van Peel en Maas vertellen. In de eerste tranche gaat het om in totaal 15 bouwwerken.

Erfgoed maakt Peel en Maas herkenbaar

Historische boerderijen, karakteristieke woonhuizen, religieuze gebouwen en andere bijzondere bouwwerken bepalen het gezicht van onze dorpen. Ze laten zien hoe de gemeente zich door de jaren heen heeft ontwikkeld en dragen bij aan de identiteit en herkenbaarheid van Peel en Maas.

Om dit waardevolle erfgoed voor de toekomst te behouden, heeft de gemeenteraad eerder het erfgoedbeleid vastgesteld. Met de Erfgoedverordening is het mogelijk om cultuurhistorisch waardevolle bouwwerken een beschermde status te geven.

Zorgvuldige selectie

De voorgestelde monumenten zijn geselecteerd op basis van onafhankelijk onderzoek. Een erfgoeddeskundige heeft het gebouwde erfgoed in Peel en Maas onderzocht aan de hand van eerdere inventarisaties, archiefonderzoek, gesprekken met inwoners en heemkundeverenigingen. Daarbij is gekeken naar onder meer cultuurhistorische waarde, architectuur, zeldzaamheid en de betekenis van een gebouw voor de omgeving.

Ook de onafhankelijke Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit (ARK) heeft advies uitgebracht. Op basis van deze deskundige adviezen heeft het college nu het voornemen uitgesproken om de gebouwen uit deze eerste tranche aan te wijzen als gemeentelijk monument.

Persoonlijke aanpak voor eigenaren

De aanwijzing is nog niet definitief. Eigenaren van de betreffende panden zijn persoonlijk geïnformeerd en krijgen 8 weken de tijd om een zienswijze in te dienen. Daarnaast organiseert de gemeente 2 inloopbijeenkomsten waar eigenaren en zakelijk gerechtigden vragen kunnen stellen aan de adviseur op het gebied van monumenten, archeologie en erfgoed. De gemeente vindt het belangrijk om zorgvuldig in gesprek te gaan met eigenaren en aandacht te hebben voor hun vragen, zorgen en ideeën.

Monumentenstatus biedt ruimte voor ontwikkeling

Een gemeentelijk monument betekent niet dat er niets meer mag veranderen aan een bouwwerk. Onderhoud, verbouwingen en verduurzaming blijven mogelijk. Daarbij wordt gekeken hoe aanpassingen kunnen plaatsvinden met respect voor de monumentale waarden van het bouwwerk.
Regulier onderhoud blijft vergunningsvrij. Ook denkt de gemeente graag vroegtijdig mee over plannen, zodat samen gezocht kan worden naar passende oplossingen waarbij de monumentale waarden behouden blijven én de wensen van de eigenaar gerealiseerd worden.

Ondersteuning bij onderhoud

Voor het onderhoud van gemeentelijke monumenten heeft de gemeenteraad jaarlijks 75.000 euro beschikbaar gesteld aan subsidie. Hiermee ondersteunt de gemeente eigenaren bij het behoud van hun gemeentelijk monument.

Meerjarig traject

Deze eerste tranche is het begin van een meerjarig traject. In de komende jaren volgen meer voorstellen voor gemeentelijke monumenten. Zo werkt Peel en Maas stap voor stap aan het behouden van gebouwen en verhalen die de gemeente uniek maken.