Duidelijkheid over spuitzones bij een agrarisch perceel

7 mei 2026

Wilt u een woning bouwen, uw erf anders gebruiken of een mantelzorgwoning of pré-mantelzorgwoning plaatsen in de nabijheid van een agrarisch perceel? Dan kunt u te maken krijgen met spuitzones. Dit zijn zones rondom agrarische percelen waar gewasbeschermingsmiddelen kunnen worden gebruikt. Gewasbeschermingsmiddelen worden op basis van strenge wet- en regelgeving toegelaten voor gebruik in Nederland. Ook wordt toezicht gehouden op het juiste gebruik hiervan.

Toch zijn er de laatste jaren twijfels ontstaan over de risico’s van langdurige blootstelling aan gewasbeschermingsmiddelen. Daarom heeft de Raad van State meerdere keren besloten dat het voorzorgsbeginsel moet worden gevolgd. Daarbij geldt een afstand van 50 meter. Dit noemen we de spuitzone of de spuitvrije zone. Er kan worden afgeweken van deze 50 meter, maar dan moet dit goed gemotiveerd worden.

De uitspraken van de Raad van State zorgen voor vragen en onzekerheid bij inwoners en ondernemers. Wat kan wel? En wanneer is maatwerk mogelijk? Daarom is een afwegingskader spuitzonering opgesteld.

Een plattelandsgemeente in verandering

Peel en Maas is een echte plattelandsgemeente. Het grootste deel van onze gemeente ligt in het buitengebied, waar veel mensen wonen en werken. De agrarische sector is daar van oudsher sterk aanwezig. Tegelijk is het buitengebied volop in beweging. Het aantal agrarische bedrijven neemt af door onder andere schaalvergroting, gebrek aan opvolging en landelijke regelingen. Hierdoor ontstaan lege erven en nieuwe initiatieven.

Ook het wonen verandert. Steeds meer mensen willen langer thuis blijven wonen of dichter bij familie. Daarom is er meer behoefte aan woningsplitsing, (pré-) mantelzorgwoningen en andere woonvormen. Veel van deze plannen spelen juist in of rondom het buitengebied in de nabijheid van agrarische percelen.

Duidelijkheid door nieuwe regels

De Omgevingswet vraagt van de gemeente om bij elk initiatief alle belangen zorgvuldig af te wegen. Daarbij speelt naast bijvoorbeeld ruimtelijke kwaliteit, economische en milieuaspecten ook gezondheid een belangrijke rol. In deze belangenafweging moet de gemeente rekening houden met de spuitvrije zone van 50 meter zoals de Raad van State deze uit voorzorg aanhoudt. Afwijken kan soms, maar alleen met een goede motivatie en een locatie- specifiek onderzoek. Omdat landelijke regels ontbreken, kiest de gemeente Peel en Maas ervoor om zelf duidelijkheid te geven.

“Met dit afwegingskader maken we duidelijk hoe we onze keuzes maken. Gezondheid is belangrijk voor ons, maar we blijven ruimte bieden aan ontwikkeling omdat er ook andere belangen spelen. Zo brengen we duidelijkheid voor de kansen van plannen in het buitengebied en agrariërs,” zegt wethouder Natasja Vaasen.

Een helder afwegingskader

Met het handelingskader spuitzonering legt de gemeente vast hoe zij omgaat met plannen in de buurt van agrarische percelen. Het uitgangspunt is duidelijk: we houden in principe 50 meter afstand aan. Alleen in bepaalde situaties willen we meedenken over maatwerk, en dan alleen als dat zorgvuldig, verantwoord en in overleg met uw omgeving kan.

Wilt u weten welke afstand wordt aangehouden, wanneer onderzoek nodig is en in welke gevallen de gemeente wil meedenken over maatwerk? Vanaf maandag 11 mei 2026 staat de nieuwe beleidsregel op officiëlebekendmakingen.nl (Deze link gaat naar een externe website).