Terugblik themasessie Adviesraad Sociaal Domein

Op 31 januari 2018 vond de tweede themasessie van de Adviesraad Sociaal Domein (ASD) Peel en Maas (ASD) plaats. Dit keer stond het thema Participatie centraal. Welke (maatschappelijke) waarde vertegenwoordigt participatie als je deze afzet tegen betaalde arbeid? Een interessant programma onder leiding van Neeltje Cox van de ASD.

IJmert Kant, hoogleraar aan de Universiteit van Maastricht, vertelde over de bijzondere situatie op de Limburgse arbeidsmarkt: er is sprake van zowel krapte als onbenut arbeidspotentieel. Dit is aanleiding geweest voor de ontwikkeling van het programma 4Limburg, gesteund door de provincie Limburg. Programma 4Limburg zet in op 3 thema’s die de situatie op de Limburgse arbeidsmarkt moeten verbeteren. Een voorbeeld is het werken aan inclusieve arbeidsorganisaties. Maar, daarnaast wordt ook gekeken naar verbreding van het begrip arbeid. Er is meer dan betaald werk alleen.

Maatschappelijke participatie, zo is de veronderstelling, heeft óók betekenis, vertegenwoordigt óók een (maatschappelijke) waarde. Maar wat is die waarde dan precies? En hoe vertaal je die waarde in de sfeer van overheidsbeleid? IJmert Kant sprak de hoop uit om van de deelnemers aan de themasessie bouwstenen te krijgen om dit thema nader te concretiseren.

Daarna kwamen Ivo Dohmen (beleidsmedewerker van de gemeente Peel en Maas) en René van Rijn (ondernemer WP Haton) aan het woord. Zij zijn actief in het Programma ‘WIJ maken werk van werk’. Ondernemers en gemeente slaan al geruime tijd de handen ineen. Mensen met afstand tot de arbeidsmarkt krijgen concreet perspectief op een baan door een op de persoon gerichte benadering. Een integrale en soms ook onorthodoxe insteek, bijvoorbeeld in de vorm van ontwikkelplekken. Het effect van het programma is breder dan betaald werk sec. De empowerment van mensen werkt ook maatschappelijk positief uit.

IJmert Kant zette de deelnemers vervolgens aan het werk aan de hand van vignetten, denkbeeldige situaties van mensen. Bijvoorbeeld een bijstandsmoeder die graag mantelzorg wil verlenen. Of, een afgekeurde werknemer met een WIA-uitkering die graag vrijwilligerswerk wil doen. De deelnemers hebben vervolgens in beide situaties voor- en nadelen geïnventariseerd en dit op vier niveaus: het individu, het gezin/de familie, de gemeenschap en de maatschappij. De workshops en ingevulde formats leverden, mede door de diversiteit van de deelnemers, een rijke oogst op. IJmert Kant nam deze dankbaar in ontvangst en schetste een voorlopig beeld: onbetaalde inzet vertegenwoordigt zeker een maatschappelijke waarde, de voordelen prevaleren boven de óók aanwezige nadelen. Vanuit het Programma 4Limburg wordt  toegewerkt naar een analyse en een publicatie. De deelnemers aan de themasessie ontvangen deze te zijner tijd. Het programma werd afgesloten met een optreden van Ger Fransman die de personen uit de vignetten tot leven bracht in een creatieve en tot de verbeelding sprekende act.