Arbeidsmarktinfo

door Jeroen de Quillettes, arbeidsmarktadviseur UWV

Sinds maart 2020 is Nederland in de ban van het coronavirus. De coronacrisis is anders dan alle eerdere crises en het verloop ervan valt nauwelijks te voorspellen.

Deze situatie is zo uniek, dat bestaande modellen niet voorzien in een situatie als deze. Wel duidelijk is dat de coronacrisis een enorme impact heeft op de arbeidsmarkt. Ruim voor het uitbreken van de coronacrisis groeide de economie al minder snel dan in de tijden van hoogconjunctuur. Er was geen sprake van economische krimp, maar wel van een afnemende groei. De gebruikelijke cyclus van de economie werd in het eerste kwartaal van 2020 echter abrupt afgebroken. In het eerste kwartaal van 2020 kromp de economie met 1,5%. In het tweede kwartaal was de krimp met 8,5% echter veel sterker.

Gevolgen coronamaatregelen

Door de coronamaatregelen daalde het aantal vacatures snel en nam ook het aantal WW-uitkeringen flink toe. Zowel in heel Nederland als in Noord-Limburg leidde dat er in het eerste kwartaal van 2020 toe dat er op de algehele arbeidsmarkt niet langer sprake was van krapte, maar van een ‘gemiddelde’ arbeidsmarktspanning, wat inhoudt dat de vraag naar en het aanbod van arbeidskrachten redelijk met elkaar in evenwicht zijn. In de loop van 2020 nam het aantal vacatures weliswaar toe, maar aan het einde van 2020 kon de arbeidsmarktspanning in Noord-Limburg nog altijd getypeerd worden als gemiddeld.

De sectoren in Noord-Limburg die als gevolg van de coronacrisis te maken hebben (gehad) met zeer grote of grote krimp zijn horeca, cultuur sport en recreatie, overige zakelijke dienstverlening (inclusief uitzendwezen), detailhandel non-food en de autohandel. Bijna een kwart van de werknemers in Noord-Limburg werkt in sectoren met een zeer grote krimp of een grote krimp. De effecten van corona zijn echter lang niet altijd meteen zichtbaar in statistieken. Al heel snel heeft de Nederlandse overheid met het inzetten van steunmaatregelen werkloosheid (tijdelijk) voorkomen.

Baankansen

Ondanks dat veel sectoren hard getroffen zijn door de coronacrisis, zijn er nog altijd beroepen met veel kansen op werk. UWV laat zien welke beroepen voldoende tot goede baankansen bieden. Dat geeft richting aan mensen die op zoek moeten naar ander werk of willen nadenken over omscholing. In totaal gaat het om 182 kansrijke beroepen, verdeeld over 15 segmenten. Er zijn kansen op verschillende niveaus. Zo staan er beroepen in het overzicht waar geen of nauwelijks instroomeisen worden gesteld, zoals asbestverwijderaars en verkeersregelaars. In de meeste beroepen wordt er gevraagd om specifieke kennis en vaardigheden op middelbaar niveau, zoals verzorgende IG, verpleegkundigen, hoveniers en monteurs zonnepanelen. Ook op hoger niveau zijn er baankansen. Denk aan operatieassistenten, docenten talen of exacte vakken, ict programmeurs en accountants.

Scholing

Veel sectoren zitten nog midden in de coronacrisis. Toch is het voor zowel werknemers als werkgevers belangrijk om voldoende aandacht te blijven schenken aan scholing. Werkgevers zijn gebaat bij goede mensen. In het geval van krimpt, is het wenselijk dat werknemers snel ander werk vinden. Iedereen is dus gebaat bij goed opgeleide, digitaal vaardige en breed inzetbare mensen. Zowel werkgevers als werknemers moeten daarin investeren. Zo zorgen we er samen voor dat mensen goed bemiddelbaar zijn op de arbeidsmarkt.