Opiniërende Raadsvergadering 26 maart 2019

Extra budget voor Beringe Buiten en eerste debatronde huisvesting arbeidsmigranten

Geplaatst op dinsdag 9 april 2019

De huisvesting van arbeidsmigranten was het meest politieke onderwerp in de Opiniërende Vergadering van dinsdag 26 maart  2019. De economische groei in de regio maakt, dat ook Peel en Maas steeds meer en het hele jaar door arbeidsmigranten nodig heeft. Vooral de landbouw en de logistiek komen handen tekort. Het in 2013 door de raad vastgestelde beleid voor (tijdelijke) huisvesting van arbeidsmigranten voldoet daarom niet meer. Gezien de sterk toegenomen behoefte aan werknemers uit onder meer Polen is een nieuw huisvestingsbeleid nodig om meer mensen te huisvesten, meer woonlocaties en een langere verblijfsduur.

In het voorstel aan de raad stond dat onder voorwaarden, in principe elke locatie in aanmerking kan komen voor huisvesting. Wel moet zoveel mogelijk gebruik worden gemaakt van bestaande bebouwing. Verder mogen migranten straks tot 18 maanden op een locatie blijven. De gemeente hoopt zo ook migranten te verleiden om zich blijvend hier te vestigen. Van de ondernemer wordt een maatschappelijke bijdrage gevraagd om de migrant te helpen zich hier thuis te voelen. Dat kan variëren van het aanleggen van een sportveldje tot het leggen van contact met dorpsverenigingen of het aanbieden van taalles.

Kritiek

Het was vooral de oppositiefractie PvdA/GroenLinks die grote bezwaren had tegen belangrijke onderdelen van het voorstel. Volgens fractievoorzitter Annigje Primowees is de zo gewenste integratie van migranten onmogelijk als ze apart verblijven op grote locaties
in het buitengebied: op bedrijventerreinen of bij een agrarisch bedrijf. ‘Er ontstaan nieuwe nederzettingen, parallelle samenlevingen, fysiek afgesloten van de kernen.’ Ook vond ze de maatschappelijke bijdrage die huisvesters moeten aanbieden nog te vaag. En ze had méér vragen: mogen de dorpen misschien ook meepraten? En heeft de raad nog een stem bij grote huisvestingsinitiatieven?

Ook Lokaal Peel en Maas had vragen bij het collegevoorstel, onder meer over de aantallen mensen per locatie. Saskia Vervoort vond net als Primowees dat nabijgelegen dorpen betrokken moeten worden bij grote plannen. En ook zij toonde zich enigszins ongerust over de mogelijke geïsoleerde liggende woonlocaties, hoewel ze ook wees op de verplichte maatschappelijke bijdrage van huisvesters.

Het CDA vond het een goed collegevoorstel. Het oprekken van de maximale verblijfsduur naar 18 maanden is niet alleen goed voor de ondernemers, zei fractievoorzitter John Timmermans. Het vergroot ook de kans op integratie en daarmee dat migranten hier willen blijven.

De VVD was nog het meest positief: logistiek en landbouw genereren veel banen, ‘en goede huisvesting is daarom hard nodig’, zei fractievoorzitter Geert Seegers. In reactie op PvdA/ GroenLinks zei hij dat wat zijn fractie betreft de raad niet altijd het laatste woord hoeft te hebben bij grote huisvestingsinitiatieven. ‘De uitvoering van het beleid ligt straks bij het college.’ Het CDA vond dat ook, maar wilde wel nadrukkelijk geïnformeerd worden. Lokaal Peel en Maas wilde net als PvdA/GroenLinks nadrukkelijk wél dat de raad meebeslist.

Wethouder Paul Sanders antwoordde dat de raad ‘wordt gekend’ in grote plannen. Hij liet enigszins in het midden wat dat precies inhoudt maar beloofde er schriftelijk op terug te komen vóór de volgende, besluitvormende vergadering. Verder nodigde hij de raad uit om, samen met zijn collega Mestrom en ook vóór de volgende vergadering, een bezoek te brengen aan een grote huisvestingslocatie. Die vergadering, waarin dus gestemd zal worden over het voorstel, is 16 april.

Extra geld voor Beringe Buiten

De behandeling van het collegevoorstel voor extra subsidie voor Beringe Buiten ging heel wat vlotter. Beringe Buiten is het geplande ‘open’ sport-, beweeg- en ontmoetingspark van de plaatselijke voetbalclub, de tennisvereniging en het jeugdwerk. In 2017 stelde de raad
al subsidie beschikbaar om dit project te realiseren. Bij de aanbesteding bleken de kosten echter een stuk hoger dan gepland, vooral door de overspannen situatie in de bouwsector.

De stichting Beringe Buiten wist vervolgens door besparing en versobering het tekort te beperken tot € 150.000,00. Het college stelde de raad daarom voor het project vlot te trekken met een aanvullende gemeentelijke subsidie van € 125.000,00. De rest moet de stichting zelf voor haar rekening nemen.

Bij de behandeling in de raad bleek al gauw dat het project nog altijd op veel steun kan rekenen. Diverse fracties prezen de stichting voor de goede communicatie met de gemeente over het ontstane tekort en voor haar inspanning om kosten te besparen. Het collegevoorstel werd dan ook unaniem aangenomen.

Startersleningen

Na het akkoord op extra geld voor Beringe Buiten stemde de raad ook vlot in met het omzetten van een agrarische bedrijfswoning aan het Tongerlosepad in Maasbree naar een gewone woonbestemming.

Het volgende agendapunt, de aanpassing van de regeling voor startersleningen, nam wat meer tijd in beslag. Starterleningen bestaan al langer, maar er zijn enkele aanpassingen nodig omdat de huizenprijzen zijn gestegen. Het voorstel aan de raad is om de regeling ook inhoudelijk te wijzigen: het wil startersleningen voortaan alleen nog maar voor de aankoop van bestaande woningen. Dat zou helpen bij het toekomstbestendig maken van deze (vaak enigszins verouderde) woningen.

Het was precies dát punt dat tot enige discussie leidde in de raad. Roger Ghielen en Ebie Peters (CDA) kwamen met een amendement, ook ingediend namens VVD en Lokaal Peel en Maas. Daarin staat dat dat startersleningen wel degelijk beschikbaar moeten blijven voor de aankoop van nieuwbouw. Teun Heldens (VVD) lichtte dat nog toe door te zeggen het oorspronkelijke voorstel ‘de jeugd veroordeelt tot oudere woningen en hen met een achterstand opzadelt’.

PvdA/GroenLinks vond het amendement sympathiek, maar vroeg zich af waarom de indieners een eerder gecommuniceerd onderdeel eruit gehaald hadden. Daarin werd het maximale leenbedrag voor bestaande woningen verhoogd van 30 naar 35 duizend euro. Raf Janssen van de PvdA/ GroenLinks vond dat een mooie stimulans voor starters om tóch te kiezen voor een bestaande woning. Na wat overleg besloten de indieners van het wijzigingsvoorstel daarop om dat onderdeel toch weer toe te voegen.

Het gewijzigde voorstel Startersleningen, dus ook voor nieuwbouw en met wat éxtra geld voor de aankoop van oudbouw, werd daarop unaniem aangenomen.

 

Nieuwe woonvisie: de rem eraf

Tot voor kort werd het woonbeleid van de gemeente gedomineerd door de gedachte dat de aangekondigde bevolkingskrimp een terughoudend woningbouwbeleid nodig maakte. Inmiddels is het college van die gedachte teruggekomen. Tot 2030 zijn er 5% immers
méér woningen nodig omdat het aantal huishoudens toeneemt. Ook wil het college arbeidsmigranten verleiden zich blijvend hier te vestigen. Maar het gaat niet louter om aantallen.

De ambitie is ook om vraag en aanbod beter op elkaar af te stemmen: de juiste woning op de juiste plek, en van de juiste kwaliteit. Er is vooral behoefte aan woningen voor ouderen (goed voor de doorstroming), sociale huurwoningen en huizen voor starters. Verder wordt er flink ingezet op het toekomstbestendig maken van de bestaande woningvoorraad.

Daar waar de gemeente tot een jaar geleden nog op de rem trapte, heeft ze inmiddels de voet van de rempedaal afgehaald. Vorig jaar zijn al aanzienlijk meer bouwvergunningen afgegeven (182) dan het jaar ervoor, verspreid over alle kernen, zo meldde portefeuillehouder Rob Wanten (CDA) in de vergadering.

Meerderheid positief

In de nieuwe Woonvisie bevestigt het college nu deze al min of meer ingezette koers voor de komende jaren. Het CDA is positief over de Woonvisie. Woordvoerder Sandy Janssen vroeg zich wel af hoe de gemeente migranten (en ook jongeren) gaat verleiden om hier te blijven. Naamgenoot Sander Janssen van Lokaal Peel en Maas bepleitte meer ‘spannende woonvormen’, zoals tiny houses, studio’s, patiowoningen en woonhofjes. Daarmee zouden onder meer ouderen eerder geneigd zijn hun eengezinswoning te verruilen, wat de doorstroming ten goede komt.

Hij steunde daarmee ook de oproep voor meer aandacht voor  onconventionele woonvormen, aan het begin van de vergadering gedaan door inspreker Mariet Ebisch. Ook zei Janssen dat de woonwagengemeenschap zich niet gehoord voelt, refererend aan de woorden van een andere inspreker, te weten Louis Raaymakers. Die had aan het begin van de vergadering de raad al kort toegesproken over de onduidelijkheid van nieuwe standplaatsen. Janssen refereerde verder aan een nog uit te voeren marktonderzoek over de woonbehoefte in de kernen, en vroeg zich af of dit betekent dat het misschien wel 2020 wordt voordat concreet uitvoering gegeven wordt aan de nieuwe Woonvisie.

De VVD staat achter de grote lijn van de Visie. De partij steunde ook de oproep van inspreker Ebisch voor meer aandacht voor creatieve, nieuwe woonvormen en woningsplitsing. De liberalen vinden wel dat de Woonvisie te veel nadruk legt op het verduurzamen van woningen. Fractievoorzitter Geert Seegers: 70% van de huizen is eigendom. Die mensen bepalen zélf wel of ze willen verduurzamen.’

De PvdA/GroenLinks was het meest kritisch. Volgens die partij zoekt het college de oplossing te veel in de markt. ‘Maar die bouwt het liefst waar de meeste winst mee te behalen valt. En dat zijn niet de woningen die we het meeste nodig hebben’, zei Raf Janssen. Ook vindt zijn partij dat de woonvisie te veel inzet op nieuwbouw en te weinig op het verduurzamen van de bestaande woningvoorraad.

Janssen zei, daarop doorgaand, dat het verduurzamen van woningen niet alleen aan de eigenaren moet worden overgelaten. ‘Dat zijn vaak al wat oudere mensen, die denken: het zal mijn tijd wel duren. Anderen kunnen het niet betalen. De overheid moet daarom zelf het initiatief nemen en bereid zijn er geld in te steken. Dat zit te weinig in deze notitie’, aldus Janssen. Dat ging een aantal partijen te ver. CDA-fractievoorzitter John Timmermans vond dat dergelijke vergaande maatregelen rond de energietransitie overgelaten moeten worden
aan het Rijk. Zijn VVD-college Seegers meende ‘dat het Rijk het verstand zal krijgen om het allemaal wat rustiger, wat minder dramatisch te laten plaatsvinden.’

Mensen ‘verleiden’

Verantwoordelijk wethouder Rob Wanten (CDA) ging in zijn reactie eerst in op de vraag hoe mensen te ‘verleiden’ zijn om hier te blijven. ‘Daarbij gaat het natuurlijk om meer dan stenen’, zei hij: ‘Het gaat ook om voorzieningen, bereikbaarheid, opleidingen, banen. En misschien ook wel om het verstevigen van sociale banden zodat jongeren terugkeren. Misschien moet dat wel via steun aan  verenigingen. De verleidingsagenda is dus eigenlijk het totaal van wat we als gemeente doen.’

Volgens Wanten biedt de Woonvisie ook volop ruimte voor experimenten met nieuwe woonvormen. ‘Die maken het vaak ook mogelijk om in de eigen omgeving te blijven wonen.’ De scepsis van Sander Janssen van Lokaal Peel en Maas over pas in 2020 beginnen met de
uitvoering deelde hij niet. ‘We zijn al volop aan de slag. De rem is er al af.’

Wat het woonwagenbeleid betreft verwees Wanten naar een behoeftenonderzoek door de Provincie dat vóór de zomer klaar zou moeten zijn. ‘De raad neemt op 16 april een besluit over de Woonvisie.

Wie beslist: raad of college?

Bij het laatste agendapunt van de avond draaide het vooral om de techniek die kort samengevat kan worden in de vraag: wie beslist over buitenplanse activiteiten raad of college? Concreet ging het om de verlenging van een in 2010 door de raad aan het college gedelegeerde bevoegdheid om te beslissen over zogenaamde ‘buitenplanse’ initiatieven op het gebied van ruimtelijke ordening. Dat wil zegen: initiatieven die niet passen in het geldende bestemmingsplan, met uitzondering van de uitbereidingen van het bouwvlak
van 1,5 ha bij IV bedrijven.

Het besluit van 2010 moet nu worden verlengd, maar in de vorige vergadering drong een raadsmeerderheid erop aan om vooraf te worden geïnformeerd over buitenplanse activiteiten in de initiatieffase.

In de vorige raadsvergadering had de raad hiertoe een oproep gedaan. Het college had een schriftelijke reactie op deze oproep één dag voor deze vergadering aan de raad een reactie gestuurd. Een raadsmeerderheid kon zich vinden in deze reactie. Zeker omdat het
college de handreiking deed op gezette tijden, in de initiatieffase of ontwikkelfase al met de raad om tafel te gaan om grote plannen te bespreken.

Het college beslist, maar dat doet volgens VVD-fractievoorzitter niet terzake, want: ‘Er is  geen collegelid die het in zijn hoofd zou halen om, als de raad ‘adviserend’ zegt om iets niet te doen, het dan tóch te doen.’

Alleen de fractie PvdA/GroenLinks wilde vasthouden aan de beslissingsbevoegdheid van de raad bij grote projecten. Een ruime raadsmeerderheid kon uiteindelijk leven met het aangepaste collegevoorstel. Overigens geldt dit besluit maar tot uiterlijk 1 januari 2021,
omdat dan de nieuwe Omgevingswet in werking treedt met nieuwe procedures en een andere bevoegdheidsverdeling tussen raad en college.

Raad maart/april 2019

Besluitvormende Raadsvergadering 16 april 2019

Raad stemt in met beleid huisvesting arbeidsmigranten

Er komen definitief ruimere mogelijkheden om arbeidsmigranten te huisvesten. Een grote raadsmeerderheid vindt dat de behoefte aan tijdelijke woonruimte voor deze groep zó groot is dat vanaf nu in principe elke locatie in aanmerking komt.
Opiniërende Raadsvergadering 26 maart 2019

Extra budget voor Beringe Buiten en eerste debatronde huisvesting arbeidsmigranten

Het ziet ernaar uit dat er meer mogelijkheden komen voor het huisvesten van arbeidsmigranten. Er tekent zich een raadsmeerderheid af die vindt dat Peel en Maas oplossingen moet zoeken voor het tekort aan woonruimte van arbeidsmigranten.
Terug naar blog overzicht