Oppositie roert zich over monumenten, energietoeslag en regels voor boeren

Geplaatst op vrijdag 15 juli 2022

Wel of geen extra energietoeslag voor lage inkomens, discussie over de rol van de raad in het monumentenbeleid, moties over stikstof en nog veel meer. Het was een lange, maar levendige raadsvergadering van dinsdag 5 juli 2022, met duidelijke politieke meningsverschillen. Mede door de VVD, die haar nieuwe rol als oppositiepartij nadrukkelijk pakt. Aan het einde van de laatste vergadering voor het zomerreces zorgde een ludieke actie voor lachende gezichten. 

Een van de eerste agendapunten was zoals gebruikelijk de lijst met ingekomen stukken. Raf Janssen (PvdA/GroenLinks) had enkele vragen over een brief van de werkgroep veiligheid in Beringe over de vestiging van arbeidsmigranten in het gebied Kaumeshoek. Janssen wilde weten of een van de in de brief genoemde aanvragen voldoet aan de criteria van de gemeente, meer specifiek: of minstens 75% van de mensen werkzaam is op het bedrijf dat om de huisvesting vraagt, en of 75% werkzaam is in Peel en Maas. Hij vroeg ook om eerder geïnformeerd te worden over dergelijke initiatieven, zodat raadsleden op de hoogte zijn als ze vragen hierover krijgen van inwoners. Zijn vragen worden schriftelijk beantwoord.

Startersleningen

VVD-raadslid Kevin Steeghs vroeg kort het woord om te zeggen dat hij zijn in de vorige vergadering aangehouden motie Startersleningen intrekt. De motie was bedoeld als aansporing voor het verhogen  van de maximale huizenprijs om voor zo’n lening in aanmerking te komen. Inmiddels heeft de Provincie besloten gemeenten de mogelijkheid te geven een lening te verstrekken voor huizen tot 280.000 euro, een verhoging met 35.000 euro. Wethouder Wanten had destijds al te kennen gegeven een provinciaal besluit snel over te nemen in een aangepaste gemeentelijke regeling. Al met al voldoende voor Steeghs om de motie niet meer in te dienen.

Extra energietoeslag

Op de agenda stonden ook de zogeheten ‘Jaarstukken 2021’. Daarin legt het college verantwoording af over het gevoerde beleid, in de vorm van een jaarverslag en de jaarrekening. Het is een uitvoerig document dat zelden tot lange debatten leidt. De jaarstukken 2021 laten een positief resultaat zien van € 859.000. Het college wil het overgrote deel daarvan toevoegen aan de reserves.

Oppositiepartij PvdA/GroenLinks kwam daarop met een wijzigingsvoorstel. Zij wil dat ruim de helft van het overschot wordt besteed aan een extra energietoeslag voor huishoudens met een inkomen tussen de 120 en 130% van het sociaal minimum. Deze groep valt namelijk ten onrechte buiten de landelijke regeling voor inkomens tot 120%, vindt PvdA/GroenLinks. De partij verwees ook naar andere gemeenten die dit al doen.

De andere fracties voelden weinig voor zo’n algemene verruiming. Wel wilde een raadsmeerderheid extra geld reserveren voor mensen buiten de 120%-groep die aantoonbaar in de problemen komen door de gestegen energiekosten. Verantwoordelijk wethouder Anget Mestrom (Lokaal Peel en Maas) zegde toe te onderzoeken of het mogelijk is om maatwerk toe te passen met bijzondere bijstand voor personen die aantoonbaar in de problemen raken, ook wanneer men buiten de 120% groep valt. 

Op aandringen van PvdA/GroenLinks beloofde ze met publicaties ruime bekendheid te geven aan deze mogelijkheid. PvdA/GroenLinks bracht haar motie uiteindelijk toch nog in stemming, maar kreeg van geen van de andere fracties steun.

Monumentenlijst

Het volgende agendapunt was ook vooral financieel-technisch van aard, maar leverde toch ook een, af en toe scherpe, politieke discussie op. Het betrof de 1e zogeheten ‘Bijstellingsrapportage’. Daarin stelt het college enkele aanpassingen in de begroting 2022 voor, vanwege onvoorziene ontwikkelingen. Het gaat om een half miljoen euro, en het college wil dat geld halen uit het positieve begrotingssaldo.

Naar aanleiding van een hogere post voor erfgoedbeleid kwam de VVD – sinds dit voorjaar in de oppositie –  met een motie. De partij ergert zich al langer aan het jarenlange uitblijven van een monumentenlijst. In de motie roepen de liberalen het college op om de raad te betrekken bij het proces om tot zo’n lijst te komen. De motie werd de middag vóór de vergadering ingestuurd, en tot verbazing van de VVD-fractie kwam diezelfde avond nog een bericht naar de raad van portefeuillehouder Machteld Beukema (D66), waarin zij veel toezegt van wat in de motie staat.

VVD-woordvoerder Suzan Hermans was behoorlijk boos daarover omdat de motie daarmee op een oneigenlijke manier ‘onschadelijk’ was gemaakt. PvdA/GroenLinks vond het een ongelukkige situatie (‘toeval of niet’), en ook burgemeester Wilma Delissen vond het desgevraagd vervelend dat het zo was gelopen.

Wethouder Beukema zelf was vanwege een corona-quarantaine niet aanwezig, en haar collega Erik Nijssen (Lokaal Peel en Maas) naam voor haar de honneurs waar. Hij verzekerde de raad dat het bericht van collega Beukema al in het college besproken was vóórdat de motie bekend was.

Invloed raad

Het vervolg van de discussie ging over de invloed van de raad op het proces, dat moet leiden tot die monumentenlijst. De VVD, die meer grip op het proces wil, wilde weten of het college daarover de raad gaat ‘sonderen’ (hoe vindt de raad dat het gaat) of dat het college de raad slechts gaat ‘informeren’. Vragen daarover aan Beukema’s vervanger Nijssen zorgden voor de nodige irritatie, omdat Nijssens antwoorden niet duidelijk waren en tot verwarring leidden. Na een schorsing, waarin Nijssen contact had met de thuis via de livestream meekijkende wethouder Beukema, zei Nijssen uiteindelijk dat de raad zal worden meegenomen in de stappen die tussentijds gezet worden. Daarmee was de VVD tevreden en trok ze haar motie in.

De fractie PvdA/GroenLinks had nog een vraag naar aanleiding van de in de Bijstellingsrapportage genoemde hogere energiekosten. Overweegt het college om na afloop van het huidige energiecontact (eind dit jaar) in zee te gaan met Peelenergie, de lokale duurzame energiecoöperatie? Wethouder Mestrom zegde toe dit te bekijken.

De bijstellingsrapportage met de voorgestelde dekking van het extra geld werd uiteindelijk door de hele raad aangenomen.

Vooruitblik begroting

Normaal gesproken legt het college vóór de zomervakantie in een aparte vergadering de zogeheten Kadernota aan de raad voor. Dat is een vooruitblik op de begroting voor volgend jaar, met daarin alvast enkele voorgenomen beleidskeuzes. Die plannen worden nader uitgewerkt in de begroting, die in november wordt gepresenteerd. Maar omdat het nieuwe college er nog maar nét zit en nog geen uitgewerkt programma heeft, legt het nu slechts een kaderbrief voor: een beperkt voorstel zonder nieuw beleid, met alleen een doorkijk naar de financiële situatie van volgend jaar en de jaren erna.

Uit de kaderbrief blijkt dat Peel en Maas de komende jaren miljoenen euro’s overhoudt. Dat  overschot komt door voorzichtig financieel beleid én een hogere uitkering van het Rijk uit het zogeheten gemeentefonds.

Het college schrijft desondanks dat voorzichtigheid geboden blijft. De hogere bedragen uit het gemeentefonds kúnnen lager uitvallen als het tegen zit. Verder zijn er tal van andere onzekere factoren die geld kunnen kosten, mede door de ontwikkelingen op het wereldtoneel. Daarom stelt het college voor om straks bij de begroting een deel van de overschotten toe te voegen aan de reserves.

De raad kon daar goed mee leven. Teun Heldens (VVD) stelde wel voor om met het bespreken van beleidsvoornemens niet te wachten tot de begrotingsbehandeling. Het leek hem goed als het college de raad daarover in september en oktober alvast bijpraat, bij wijze van voorbereiding op de begrotingsdiscussie. Dat vonden de fracties van PvdA/GroenLinks en D66 ook een goed idee. Wethouder Mestrom beloofde dat te doen.

Naar aanleiding van de kaderbrief had bij het onderdeel Spreekrecht Bernd Verhaeg van het dorpsoverleg Kessel-Eik dringend aandacht gevraagd voor woningbouw in zijn dorp mede in relatie tot leefbaarheid.

Klachtencommissie

De raad rondde ook het voorstel af met geactualiseerde regels voor de commissie bezwaarschriften en klachten. Dat orgaan adviseert burgemeester en wethouders over bezwaren tegen besluiten van vooral het college van B&W, maar ook van de raad en de burgemeester. De commissie fungeert ook als klachtadviescommissie.

De (kleine) aanpassingen waren voor de raad geen probleem. VVD en PvdA/GroenLinks kwamen wel met twee wijzigingsvoorstellen, na de kritische noten die vooral de VVD-fractie in de commissievergadering al had gekraakt. Het eerste amendement houdt in dat niet het college, maar de raad uiteindelijk beslist wie er in de klachtencommissie komen. Dat is beter omdat de het raar is dat het college zélf de mensen werft die hun besluiten moeten beoordelen, vinden de indieners.

Het tweede wijzigingsvoorstel bepaalt dat een minderheidsstandpunt openbaar blijft bij een advies van de commissie. In het voorstel wordt dat juist, anders dan in sommige regiogemeenten, geschrapt. Volgens Teun Heldens van de VVD is het openbaar maken van een minderheidsstandpunt goed voor de transparantie.

Onafhankelijk

Burgemeester Delissen raadde de amendementen evenwel af. Ze benadrukte de onafhankelijkheid en deskundigheid van de commissieleden en zei ook dat een verdeeld advies onduidelijkheid geeft – iets wat de commissie zelf ook vindt.
Ook het CDA en Lokaal Peel en Maas vonden de wijzigingsvoorstellen niet nodig. Het gaat goed zoals het nu gaat, zei CDA-fractievoorzitter John Timmermans. Hij vreest ook dat de raad zich te veel werk op de hals haalt als ze de benoemingen naar zich toe zou trekken. Verder bleek dat de afgelopen twaalf jaar slechts éénmaal een niet-unaniem advies was gegeven met daarbij een minderheidsstandpunt.  

Bij de stemming over de amendementen kreeg het voorstel over benoeming door de raad slechts één stem bovenop die van de twee indienende partijen VVD en PvdA/GroenLinks; het werd met 16 tegen 9 stemmen verworpen. Het amendement over het handhaven van het minderheidsstandpunt kreeg steun van D66, maar dat was ook te weinig: 15 tegen, 10 voor.

Tijdelijke units Groenling

Bij de afronding van het agendapunt Groenling/Ringoven, dat onder meer gaat over de uitbreiding van de snel groeiende basisschool in Panningen, ging het vooral om twee dingen. Eén: is de tijdelijke huisvesting van een aantal klassen waarvoor geen plaats meer is in de te kleine school, goed geregeld? En twee: blijven de jeugd-consultatiebureaus in Meijel, Baarlo en Maasbree bestaan?

De Groenling was in de voorbereidende commissie ook al uitvoerig besproken, en de onduidelijkheid over de tijdige tijdelijke huisvesting was destijds een belangrijk punt. De afgelopen tijd hebben enkele klassen les gehad in de oude Rabobank, maar dat contract loopt af. De raad was bang dat er misschien wel twee tijdelijke verhuizingen nodig zijn totdat de uitbreiding van de Groenling (medio 2023) klaar is. Het college kwam echter na de commissievergadering in juni met een verrassing: er kunnen al per 1 september 2022, 3 tijdelijke units bij de school staan, sneller dan in het eerdere voorstel. Dat kost wél € 50.000 bovenop de eerder begrote € 60.000. Dat komt doordat het supersnel gerealiseerd moet worden én door de overspannen markt, schrijft het college.

De raad was blij met de gevonden oplossing. De VVD plaatste wel een kritische kanttekening bij het tussentijds wijzigen van een raadsvoorstel. Dat mag eigenlijk niet zonder dat het eerst in het presidium (de fractievoorzitters) is besproken.

Jeugdgezondheidzorg in de dorpen

Om de uitbreiding van de Groenling mogelijk te maken, is  de Jeugdgezondheidszorg in Panningen uit De Groenling vertrokken. De GGD beraadt zich binnenkort over de vraag of ze de jeugdgezondheidzorg voor heel Peel en Maas wil concentreren op één locatie (Panningen?), of dat ze – zoals nu – ook aanwezig wil blijven in Meijel, Baarlo en Maasbree. Deze vraag speelt overigens ook in andere gemeenten in de regio. De raad wil duidelijk het laatste, zo bleek wel uit de unanieme steun voor een VVD-motie met die strekking. De motie draagt het college op niet mee te werken aan centralisatie, maar te streven naar behoud van bureaus in de 4 dorpen.

Omgevingsvisie

In de vergadering van vorige week werd ook de nieuwe Omgevingsvisie aangenomen. Daarin staat in algemene bewoordingen welke gebiedstypen er zijn in de gemeente (bebouwd gebied, beekdalen, open ontginningslandschap, bossen e.d.) en hoe de gemeente daarmee wil omgaan. De Omgevingsvisie is nodig voor de Omgevingswet, die mogelijk per 1 januari 2023 aanstaande ingaat. Die wet moet het minder ingewikkeld maken om ruimtelijke plannen uit te voeren. De visie wordt in een later stadium concreet uitgewerkt tot Omgevingsplannen.

Het college heeft ervoor gekozen om voor de visie alle bestaande beleid samen te brengen en nog geen nieuw beleid in het stuk op te nemen. Komend najaar, zo is afgesproken, gaat de raad aan de slag om het beleid te evalueren, en dan kunnen eventueel nieuw beleid en kaders in de visie worden opgenomen, zo is de redenering.

Dat vond een raadsmeerderheid prima. PvdA/GroenLinks en VVD pleitten evenwel ervoor de vaststelling uit te stellen tot ná deze najaarsdiscussie. Zo kunnen nieuwe ontwikkelingen zoals de paardenhouderij en totaallandbouw worden meegenomen. Maar dat is helemaal niet nodig, vond portefeuillehouder Rob Wanten (CDA). Hij noemde de visie een ‘dynamisch’ stuk, een startdocument dat elk moment aangepast kan worden. CDA, D66 en Lokaal Peel en Maas waren het met hem eens.

‘Landbouw beperkt’

De VVD had nóg een concreet probleem met het collegevoorstel: de mogelijkheden voor agrariërs worden met deze visie beperkt, vindt ze. Woordvoerder Paul Sanders wees op de zogeheten ‘bolle akkers’ die op een kaart staan ingetekend. Dat zijn eeuwenoude landbouwgronden met een zekere cultuurhistorische waarde. De status van deze gronden maakt het moeilijker om er andere dingen dan landbouw mee te doen.

Inspreekster Esther Peeters had eerder in de vergadering bij het onderdeel Spreekrecht al ervoor gepleit de bolle akkers niet op te nemen in de visie. Peeters ligt in de clinch met de gemeente over uitbreiding van haar camperplaats aan de Baarloseweg in Helden op zo’n bolle akker. Ze noemde in haar betoog voorbeelden waar de gemeente aantasting van bolle akkers (veelal door huizenbouw) wél had toegestaan.

Ook Frits Berben (PvdA/GroenLinks) erkende dat de bolle akkers een probleem zijn.

De VVD kwam met een amendement om de specifieke aanduidingen van deze oude landbouwpercelen uit de Omgevingsvisie te halen en er in de discussie over de nieuwe kaders, komend najaar, verder over te praten. Dat kreeg geen steun, ook niet van PvdA/GroenLinks. Die partij vindt dat er in het najaar in breder verband over doorgepraat moet worden.

Bij de stemming over de Omgevingsvisie stemde een overgrote meerderheid vóór, met alleen 2 van de 5 VVD-raadsleden (Sanders en Hesen) tegen.

Stikstof-moties

De raad ging zonder verdere bespreking ook akkoord met 3, in de commissievergadering van 21 juni 2022 al kort behandelde bestemmingsplannen (zie Raadsnieuws in Hallo 26, 30 juni 2022): Marisstraat 40 Grashoek, Pratwinkel 4 in Baarlo en Roode Eggeweg/Baarskampstraat in Kessel.

Aan het eind van de avond kwamen nog 2 moties ter tafel die alles te maken hebben met de landelijke stikstofdiscussie. De 2 waren zo ongeveer elkaars tegenpool. De ene, van CDA en VVD, roept de raad op een brief naar Maastricht en Den Haag te sturen om te kiezen voor ‘reële oplossingen met perspectief voor land- en tuinbouw’.

In de andere motie kiezen PvdA/GroenLinks en D66 een heel andere insteek. Zij roepen de raad op meer ruimte te geven aan kleinschalige, natuur-inclusieve landbouw en géén steun te geven aan het verzet tegen de stikstofmaatregelen. De motie van CDA en VVD haalde het (18 voor, 7 tegen), die van PvdA/GroenLinks en D66 niet (10 voor, 15 tegen). Enkele raadsleden van Lokaal Peel en Maas stemden bij beide moties vóór.

Rode zakdoek

De lange, laatste vergadering voor het zomerreces werd afgesloten met een vrolijke noot. CDA-raadslid Sandy Janssen had een ludiek cadeautje bedacht voor alle raadsleden die vóór de CDA/VVD-stikstofmotie hadden gestemd: voor elk een exemplaar van de rode zakdoek die inmiddels symbool staat voor de boerenprotesten. Maar er kwam een kink in de kabel. ‘Ik had ze netjes op zaterdag besteld…,’ vertelde Janssen met een olijke blik in zijn ogen, ‘…maar nu kreeg ik vandaag een bericht: Vanwege boerenprotesten is uw verzending vertraagd.’ Er werd hartelijk om gelachen door zijn collega-raadsleden en op de publieke tribune.

Juni/juli 2022

Oppositie roert zich over monumenten, energietoeslag en regels voor boeren

Raadsvergadering dinsdag 5 juli 2022. Levendige laatste raadsvergadering voor zomerreces.

Iedereen blij met plan Groenling-Ringoven

Commissievergadering 21 juni 2022. Vragen VVD over onafhankelijkheid Klachtencommissie

Raad gaat snel praten over beleid rond paardenhouderijen

Raadsvergadering dinsdag 7 juni 2022. Alsnog extra locatie voor De School Maasbree in onderzoek

Terug naar blog overzicht