Coalitie-onderhandelingen voelbaar bij eerste vergadering nieuwe raad

Geplaatst op vrijdag 29 april 2022

erwijl de coalitiebesprekingen lopen en het de wethouders van het oude college nog even ‘demissionair’ zijn, heeft de nieuwe raad zijn eerste besluiten genomen. De tariefverhoging van Omnibuzz gaat door, net zoals de uitbreiding van Teboza en het Panningse industrieterrein. De coalitie-onderhandelingen zélf kwamen in de vergadering ook voorbij. Waar zijn Lokaal Peel en Maas, CDA en D66 achter de schermen mee bezig en moet daar niet meer openheid over komen? Opvallend was ook dat de D66-fractie een aantal malen ánders stemde dan haar mogelijke nieuwe partners.

De vergadering van vorige week dinsdag telde negen nieuwe gezichten ten opzichte van de oude raad, van wie twee de nieuwe fractie D66 vormen. De demissionaire wethouders Sanders (VVD), Timmermans en Wanten (beiden CDA) zijn ook in de raad gekozen en hebben nu dus tijdelijk een dubbelfunctie.

Nieuwe huisvesting IVN

In het gebruikelijke Vragenhalfuurtje bij aanvang van de vergadering ditmaal één vraag. De fractie PvdA/GroenLinks wilde van het college weten waarom dat zo ‘onbevredigend’ heeft geantwoord op eerdere schriftelijke vragen over de zoektocht van het IVN naar nieuwe huisvesting. De natuurclub heeft zijn thuisbasis in de voormalige Odaschool in Helden moeten verlaten en zit nu tijdelijk in basisschool De Pas, waar zij tot eind 2022 kunnen blijven. Raf Janssen verweet het college ontwijkende antwoorden en traagheid en wilde de laatste stand van zaken weten. Ook vroeg hij waarom de raad niets weet over het IVN-voorstel voor een nieuw, klein en duurzaam gebouwtje achter de Odaschool?

Portefeuillehouder Paul Sanders antwoordde dat er voortdurend contact is met het IVN over een veelheid aan mogelijke locaties. Wel was dat door corona veelal schriftelijk en telefonisch. Een plek in de nieuwe school is voor hem en scholenkoepel Prisma een serieuze optie. Volgens Raf Janssen is huisvesting daar problematisch, omdat het IVN daar geen eigen ruimte krijgt. Dat betekent dat het ontvangen van klassen tijdens schooltijden onmogelijk is. Sanders zei dat het IVN ook met eigen plannen kan komen voor nieuwbouw of huisvesting elders, bijvoorbeeld bij camping De Heldense Bossen. Dat is duurder, maar ze kunnen dan een subsidieaanvraag doen. Nieuwbouw achter de Odaschool kan volgens Sanders niet, omdat het gebied daar groen moet blijven.

Coalitievorming

Bij het vaststellen van de vergaderagenda vroeg de fractie PvdA/GroenLinks wederom het woord. Annigje Primowees van die partij wilde de voortgang van de coalitiebesprekingen op de agenda zetten. Zoals bekend is Lokaal Peel en Maas, de winnaar van de verkiezingen, besprekingen begonnen met CDA en D66 over een nieuwe coalitie. Volgens Primowees zou het goed zou om in de openbaarheid te horen waarom Lokaal juist met dié partijen in zee wil gaan. Ze kreeg steun van VVD-fractievoorzitter Teun Heldens.

Saskia Vervoort van Lokaal Peel en Maas zei niet aan het verzoek van de twee partijen te kunnen voldoen. Reden was dat fractievoorzitter Sander Janssen van Lokaal Peel en Maas, degene die de gesprekken leidt, door ziekte afwezig was. En de fractie was volgens Vervoort niet op de hoogte van de inhoud van de gesprekken. Op aandringen van PvdA/GroenLinks en VVD beloofde ze wel met haar fractievoorzitter te overleggen om zo snel mogelijk in alle openbaarheid met de raad te praten over de coalitiebesprekingen.

Teun Heldens gaf D66 nog een advies mee over de lopende coalitieonderhandelingen. ‘Als kleine partij die niet nodig is voor een meerderheid in een grote coalitie: leg afspraken héél goed vast.’ Dat is nodig, weet hij ‘uit eigen ervaring als kleinste fractie in een coalitie met de fracties CDA en Lokaal Peel en Maas’.

Tarief Omnibuzz

In het vervolg van de vergadering ging het vooral om het afronden van de discussies zoals die gevoerd waren in de voorbereidende commissievergadering, twee weken eerder. Zoals die over het aanpassen van het tarief voor klanten die gebruik maken van Wmo-vervoer van Omnibuzz. Dat is de naam van een zgn. ‘gemeenschappelijke regeling’ waarin alle Limburgse gemeenten deelnemen.
Het college stelt voor om het Omnibuzz-tarief te verhogen van € 0,73 per zone naar € 0,85. Dat is gelijk aan het OV-tarief en ook gelijk aan wat ándere gemeenten al langer vragen. Het college vindt het redelijk om de prijs gelijk te trekken. Voor een gemiddelde gebruiker zou de stijging neerkomen op € 13,- extra per jaar.

PvdA/GroenLinks herhaalde dat zo’n verhoging een verkeerde signaal is in een tijd van zoveel andere prijsstijgingen, en D66 en de VVD vonden dat ook.’ Lokaal Peel en Maas zag daarentegen geen grote bezwaren en wees op voorzieningen in de bijzondere bijstand voor mensen die het niet kunnen betalen. Dat was voor het CDA ook een belangrijk argument vóór, net als de toezegging in de commissievergadering dat het college goed kijkt naar of de tariefverhoging negatieve gevolgen heeft.

Toen duidelijk werd dat Lokaal Peel en Maas en CDA vóór zouden stemmen en D66 tegen, kon Teun Heldens de verleiding niet weerstaan om D66 nog een keer te waarschuwen: ‘Hier begint het: als deze twee partijen het eens zijn, hebt u het nakijken.’
Bij de stemming werd het voorstel voor tariefverhoging aangenomen met 15 vóór (CDA en Lokaal Peel en Maas) en 10 tegen (VVD, PvdA/GroenLinks en D66).

Uitbreiding industrieterrein Panningen

Het raadsvoorstel tot uitbreiding van het industrieterrein in Panningen ging vlot door de raad. De uitbreiding betreft de in 2016 al aangekochte locatie Van Happen plus een nu aan te kopen aansluitend perceel. De nieuwe 3,2 hectare moet een kleinschalig en duurzaam karakter krijgen.

D66-woordvoerder Joyce Tielen wees erop dat in het vervolgtraject richting bestemmingsplan goed gekeken moet worden naar de beloofde duurzaamheid, naar de aangrenzende natuur, en ook dat het nieuwe terrein zoveel mogelijk energieneutraal wordt. Portefeuillehouder Paul Sanders zegde toe dat de raad goed zal worden betrokken bij de nadere invulling van het terrein. Het voorstel werd unaniem aangenomen.

Totaal-landbouw

Bij het volgende voorstel, het bestemmingsplan voor de herinrichting van het Teboza-terrein aan de Zandberg in Helden, draaide de discussie vooral om het begrip ‘totaal-landbouw’. De raad vindt de herinrichting en uitbreiding prima, mede omdat die tot minder verkeersoverlast op de Zandberg leidt. Maar dat het college uit het niets met een nieuw label komt voor bedrijven waar de hele agrarische keten samenkomt, zoals bij Teboza, zinde vooral PvdA/GroenLinks en de VVD niet. Frits Berben vond bijvoorbeeld dat er eerst regels moeten komen over de vraag waar dergelijke ‘totaallandbouw’ wel en niet mag. Hij vond dat het voorstel daarom zou moeten worden aangehouden.

Omdat daarmee Teboza niet vooruit kan, wilde Jeanne Hezen (VVD) niet zover gaan. De VVD kwam wel met een motie om te streven naar een snelle update van het ruimtelijke beleid voor het buitengebied. Dat is nodig gezien allerlei nieuwe ontwikkelingen. In zo’n nieuwe ‘Omgevingsvisie’ moeten dan ook duidelijke regels komen over totaal-landbouw. 

Voor het CDA was dat niet nodig. Sandy Janssen van die partij tilde niet zo zwaar aan de nieuwe term. In het verleden was er ook al eens een nieuwe bestemmingsplan-term gebruikt, zonder dat de raad daarover aan de bel had getrokken.

Ofschoon wethouder Paul Sanders (VVD) verantwoordelijk is voor het voorliggende voorstel, verwees deze voor de beantwoording van de vragen over het begrip ‘totaal-landbouw’ naar wethouder Rob Wanten (CDA) aangezien deze verantwoordelijk is voor het proces Omgevingswet. Volgens Wanten was de motie overbodig. Hij wees naar een al gepland bijpraatmoment met de raad op 10 mei over de nieuwe Omgevingswet. Ook zei hij dat er al afspraken liggen om te komen tot de gevraagde update.

Teun Heldens vond dat de motie wel degelijk nog waarde had, al was het maar het tempo erin te houden richting de gewenste update. Dat vond ook D66. Fractievoorzitter Omar El Khader vond net als de VVD dat snelheid gewenst is om allerlei nieuwe ontwikkelingen een plek te geven in het beleid voor het buitengebied.

Het Teboza-voorstel kreeg uiteindelijk een ruime meerderheid; alleen de fractie PvdA/GroenLinks stemde, zoals aangekondigd, tegen.
De VVD-motie om voor een extra snelle update van de buitengebied-regels haalde het vervolgens niet; hij kreeg tien stemmen voor (VVD, PvdA/GroenLinks, D66) en 15 tegen (CDA, Lokaal Peel en Maas).

Energie-extraatje voor minima

In het vervolg van de vergadering kwamen nog enkele moties aan de orde die los stonden van de reguliere agendapunten. De meeste discussie was over een PvdA/GroenLinks-motie over de door het Rijk voorgestelde energietoeslag van € 800. Die is bedoeld voor huishoudens met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum. PvdA/GroenLinks stelde voor om de inkomensgrens op te trekken naar 130%. De  gemeente heeft meer dan genoeg geld voor deze extra uitgave, vindt de partij.

Alle andere fracties vonden het een ‘sympathieke’ motie, maar hadden ook vragen. Sanne Hermkens (Lokaal Peel en Maas) vroeg zich af om hoeveel mensen en geld het gaat. Die vragen leefden ook bij D66 en VVD. Lon Caelers (CDA) pleitte voor maatwerk, omdat lang niet iederéén te maken heeft met stijgende energielasten.

Volgens verantwoordelijk wethouder John Timmermans (CDA) is het onmogelijk te achterhalen hoeveel mensen extra hiermee een uitkering zouden krijgen. Hij ontraadde de motie ook, omdat het college zich welbewust had aangesloten bij het landelijke advies om de grens bij 120% te trekken. PvdA/GroenLinks fractievoorzitter Annigje Primowees wees daarop naar andere gemeenten die wél kiezen voor 130%, zoals Venray. Ze deed nog de suggestie voor een lagere uitkering, bijvoorbeeld €400, voor deze extra groep. De andere partijen hielden echter problemen met de onduidelijkheid over de gevolgen van het voorstel.

CDA, Lokaal Peel en Maas en D66 vroegen de wethouder wel om hen op de hoogte te houden als er veel signalen komen over knelgevallen. De PvdA/GroenLinks-motie kreeg uiteindelijk geen steun bij de rest van de raad.

Screening kandidaat-wethouders

VVD en PvdA/GroenLinks kwamen samen met een motie op het terrein van bestuurlijke integriteit. De twee partijen vinden de gebruikelijke check of wethouderskandidaten wel geschikt zijn (geloofsbrieven, VOG, integriteitsscan) onvoldoende, ook al omdat niet de hele gemeenteraad daarbij betrokken is. De partijen willen dat de uitkomsten van alle onderzoeken gedeeld worden met de voltallige gemeenteraad. Ook vinden ze het belangrijk dat de gemeenteraad voorafgaand aan de benoeming een kennismakingsgesprek houdt met de kandidaat. Daarin vertelt deze over haar of zijn motivatie en invulling van het wethouderschap.

Andere partijen waren niet enthousiast. Lokaal Peel en Maas-woordvoerder Erik Nijssen had vertrouwen in de raadscommissie Geloofsbrieven, en zei dat partijen zélf hun kandidaten al goed scannen. Het CDA wilde eerst de reactie van burgemeester Wilma Delissen, die over integriteit gaat, afwachten. Ook zij vond de motie niet nodig. Ze stelde voor eerst te kijken of de pas vastgestelde Gedragscode Integriteit goed werkt.

Het CDA was het eens met de burgemeester. Delissen had opgezocht hoeveel wethouders daadwerkelijk in de problemen zijn gekomen door integriteitskwesties, en dat bleken er slechts twee te zijn het afgelopen jaar.

Annigje Primowees (PvdA/GroenLinks) vond de ‘behoudzucht’ in de raad teleurstellend. ‘Wat is er mis met het bespreekbaar maken van een kandidaat?’ Een kennismakingsgesprek vooraf is volgens Primowees ook niet uit wantrouwen, maar geeft juist meer vértrouwen. ‘Daarmee wordt een kandidaat ook meer ‘mijn’ wethouder.’

De motie redde het niet. Hij kreeg behalve de stemmen van de 2 indienende partijen wederom alleen steun van D66: 10 vóór, 15 tegen.

Hamerstukken

In de vergadering werden ook 5 bestemmingplannen (zie Raadsnieuws in Hallo, 28-3) zonder verdere discussie als hamerstuk goedgekeurd. Verder werden er 12 commissieleden beëdigd. Zij gaan de raadsleden van hun partij ondersteunen in hun werk, onder meer door deel te nemen aan de voorbereidende commissievergaderingen.

Tot slot werden 5 raadsleden benoemd (van elke partij één) voor het zogeheten ‘Audit Committee’. Dit comité ondersteunt de raad bij financieel-technische onderwerpen. Het kan daarbij gaan om de accountantscontrole en bijvoorbeeld het verbeteren van de planning- en controlcyclus. Behalve raadsleden zitten ook de wethouder Financiën, de griffier, de concerncontroller en de gemeentesecretaris in het comité.

April 2022

Coalitie-onderhandelingen voelbaar bij eerste vergadering nieuwe raad

Raadsvergadering dinsdag 19 april 2022. Vragen over huisvesting IVN; Teboza kan uitbreiden

Uitbreidingsplan Teboza is totaal-landbouw: raad wil uitleg

Commissievergadering dinsdag 5 april 2022. Discussie over verhoging Omnibuzz-tarief.

Terug naar blog overzicht