Raad zit college steeds meer op de huid

Geplaatst op zondag 25 juli 2021

Het is steeds vaker te horen in de raadvergaderingen van Peel en Maas: partijen die het college erop aanspreken om de raad beter en eerder bij de beleidsvorming te betrekken. Bij de behandeling van de Kadernota was dat niet anders: een raadsmeerderheid nam een motie aan die burgemeester en wethouders oproept om dit belangrijke document vanaf volgend jaar sámen met de raad op te stellen. Alleen het CDA was tegen. Volgens die partij wordt de raad al best goed bij het beleid betrokken.

In de Kadernota kijkt het college vooruit naar 2022 door alvast de grote lijnen te schetsen voor de begroting voor volgend jaar en verder. Die begroting wordt komend najaar aan de raad voorgelegd.

Het college schrijft in de Kadernota dat het ernaar uitziet dat er ruimte blijft om in de komende jaren te investeren. Er staan grote uitgaven gepland aan wegen in Meijel, Beringe, Panningen en Egchel. En door ‘solide beleid van college en raad’ kan Peel en Maas haar ambities blijven realiseren op gebieden als onderwijshuisvesting, openbare ruimte, klimaatadaptatie en gemeenschapsontwikkeling.

Ook kunnen de gemeentelijke belastingen relatief laag blijven. Wel is er onzekerheid over het bedrag dat de gemeente uit het Gemeentefonds – veruit de grootste inkomstenbron - kan verwachten. Het ziet er wel naar uit die uitkering hoger wordt dan nu.

Inspreker Kessel-Eik

De behandeling van de Kadernota werd voorafgegaan door een inspreker, Bernd Verhaegh van het Dorpsoverleg Kessel-Eik. Verhaegh hield een vurig pleidooi voor woningbouw in zijn dorp. Hij zei dat er sinds 2010 niet één huis in zijn dorp is gebouwd, en de levensvatbaarheid van Kessel-Eik wordt daardoor ernstig bedreigd. De raad zou er later die avond nog op terugkomen.

Na het onderdeel Spreekrecht kon de behandeling van de Kadernota beginnen. Net als bij de begrotingsbehandeling wordt ook deze Kadernota behandeld in de vorm van ‘algemene beschouwingen’: de fracties krijgen de gelegenheid om één voor één uitgebreid hun visie op het stuk te geven en eventueel moties en amendementen in te dienen.

Lokaal Peel en Maas

Coalitiepartij Lokaal Peel en Maas beet bij monde van fractievoorzitter Sander Janssen het spits af. Hij begon met het aankondigen van een motie, ingediend met de VVD. Daarin wordt het college opgeroepen om in het vervolg de Kadernota meer sámen met de raad op te stellen. Verder gaat het volgens zijn fractie goed met de gemeente, maar hij pleitte toch voor structureel wat extra geld voor plannen vanuit de dorpen. Ook vroeg Janssen om concrete afspraken met woningcorporaties over meer sociale woningbouw.

In een tweede motie, ingediend samen met PvdA/GroenLinks, riep hij het college op om bij elk voorstel een duurzaamheidsparagraaf op te nemen. Zo kan de raad duidelijker zien hoe een voorstel bijdraagt aan de duurzaamheidsambities van de gemeente.

Op Janssens bijdrage kwamen enkele kritisch reacties van andere fracties. Volgens het CDA wordt de raad al volop meegenomen in het beleid van het college, en is de eerste motie (samen de Kadernota maken) dus overbodig. En PvdA/GroenLinks vroeg zich af waarom Lokaal, dat voor meer sociale huurwoningen pleit, in de vorige raadsvergadering tégen stemde toen PvdA/GroenLinks met een voorstel kwam voor actief gemeentelijk  grondbeleid om sociale woningbouw mogelijk te maken.

Oppositiefractie PvdA/GroenLinks kraakte in haar eigen bijdrage nog meer kritische noten. Volgens fractievoorzitter Annigje Primowees weigert het college knopen door te hakken over de belangrijke kwesties van deze tijd. Primowees noemde onder meer het niet-kiezen tussen natuurbehoud en economische groei; zeggen dat er meer sociale woningbouw moet komen, maar niet actief investeren in een grondpositie die bouw van betaalbare sociale huurwoningen mogelijk maakt; en praten over een veilige leefomgeving, maar met geen woord reppen over zaken als schone lucht, een gezonde bodem en het autoluw maken van de kernen. Het is vooral ‘op de winkel passen’ wat het college doet, zonder echte keuzes te maken, vindt PvdA/GroenLinks.

De partij pleit voor frisse ideeën om de uitdagingen van deze tijd aan te pakken. Ze diende daarom een motie in: daarin pleit ze voor drie duo-stageplekken van 10 maanden voor HBO- of universitaire studenten. Die studenten moeten met frisse, nieuwe ideeën komen rond natuur- en milieu, het aanpakken van ongelijkheid en ook democratische vernieuwing, zodat de gemeente vervolgens wél knopen kan hakken. Uit de reacties na Primowees’ bijdrage bleek echter al snel dat de motie weinig of geen steun zou krijgen.

VVD

De VVD, die samen met Lokaal Peel en Maas en het CDA deel uitmaakt van het college, sloeg een heel andere toon aan. Ja, ze wil net als Lokaal van te voren met het college meedenken over de Kadernota (‘samen pikken we meer op uit de samenleving’). Maar de voorliggende Kadernota ‘ademt ambities op alle fronten en toont maar weer eens aan hoe rijk onze gemeente is’, zo verwoordde fractievoorzitter Teun Heldens het. Omdat het de gemeente volgens hem voor de wind gaat, diende hij een motie in om de voorgenomen OZB-verhoging met 2%, te schrappen. En verwijzend naar de inspreker uit Kessel-Eik wees Heldens ten overvloede nog maar eens erop dat er hoe dan ook snel huizen bij moeten komen. 

De VVD ziet ook graag dat de gemeente bij de plannen voor hoogwaterbescherming aan de Maas in Baarlo de aanwezige agrarische ondernemers betrekt, ‘in plaats van dure, logge natuurorganisaties. Zodat zoveel mogelijk grond beschikbaar blijft voor de sector’, aldus Heldens. ‘Zelfsturing kan ook in de agrarische sector.’

De partij kwam verder nog met een tweetal andere moties. Eén pleit voor duidelijke regels rond vergunningen voor zogeheten pre-mantelzorgwoningen. Dat zijn huizen die klaargemaakt zijn voor mantelzorg, vóórdat die mantelzorg daadwerkelijk plaatsvindt. De ander beoogt afschaffing van de terrasvergoeding voor horeca op gemeentegrond, als kleine tegemoetkoming voor de coronaverliezen.

Weinig steun

De oproep tot meer woningbouw schoot Roel Boots (CDA) in het verkeerde keelgat. Want waarom had de VVD dan tégen een voorstel uit Kessel zélf gestemd voor woningbouw aan het Veersepad?

Annigje Primowees deed het voorstel om de OZB-verhoging te schrappen af als een ‘rituele dans’, en zei er ook nog bij dat die 2% niet meer is dan een inflatiecorrectie.

Ook de andere partijen voelden niets voor die VVD-motie. Lokaal-fractievoorzitter Sander Janssen vond dat de raad niet te veel moet tornen aan de inkomstenkant, en volgens Peter Nouwen (CDA) is de financiële positie van de gemeente niet zo goed als wordt voorgespiegeld. Hij vroeg bij Heldens wel aandacht voor de in zijn ogen onevenredig hoge OZB voor eigenaren van bedrijfswoningen. Heldens had daar wel oren naar, zodat dit punt bij de begrotingsbehandeling in het najaar wellicht terug komt.

Het idee om de terrasvergoeding af te schaffen kreeg net als het OZB-voorstel ook geen steun. Volgens Lokaal is er al best veel gedaan voor de horeca, en PvdA/GroenLinks en AndersNu denken dat de horeca ook zónder er wel weer bovenop komt. 

AndersNu

Peter Craenmehr van AndersNu koos welbewust voor een korte beschouwing , want ‘er zijn teveel onzekerheden’. Wel vond hij dat de raad, mede door zijn voortdurende opmerkingen hierover, de laatste tijd beter dan voorheen wordt betrokken bij plannen. ‘Maar we zijn er nog lang niet.’ Craenmehr zei verder blij te zijn dat de raad snel na het zomerreces nog eens goed gaat kijken naar de eigen prioriteiten en kaders, ‘want die zijn niet voor alle collegeleden altijd even duidelijk dan wel voor meerdere uitleg vatbaar.’

CDA

Coalitiepartij CDA was net als de VVD positief over hoe de gemeente er voor staat. Fractievoorzitter John Timmermans noemde daarbij ook de aanpak van het lastige dossier Jeugdzorg, ‘die landelijk geroemd wordt’. De gemeentelijke organisatie staat volgens het CDA open voor nieuwe initiatieven, die er ook volop zijn. Pijnpunt wordt volgens het CDA de steeds duurdere afvalverwerking. ‘Op dit dossier moeten de komende jaren nog lastige keuzes gemaakt worden’, zei Timmermans, vooruitlopend op eventuele tariefverhogingen. De beperkte OZB-verhoging vindt het CDA alleszins redelijk, om zo de reserves op peil te houden.

Timmerman wees ook nog eens op de ambitie van Peel en Maas om ‘gezinsvriendelijke gemeente’ te worden. De aanzet is al gegeven, nu doorpakken, vindt het CDA. De partij is verder ongerust over de toenemende vraag naar alternatieve onderwijsvormen. Deze nieuwe scholen kosten extra geld, waarmee het streven naar een eigen basisschool voor elke kern onder druk komt te staan, vreest het CDA.

Teun Heldens vroeg Timmermans of zijn partij voorstander is van woningbouw in Kessel-Eik, verwijzend naar de inspreker. Timmermans antwoordde dat het goed zou zijn om snel na het zomerreces over bouwplannen in het algemeen te praten, dus over Kessel-Eik maar bijvoorbeeld ook over plannen in Maasbree. Diens fractiegenoot Roel Boots vroeg het college naar de laatste stand van zaken rond het weghalen van de hoogspanningslijnen boven Kessel-Eik. Die zijn immers een belangrijke oorzaak van de stokkende woningbouw in dat dorp.

Reacties College

Na de fracties was het de beurt aan het college om te reageren en antwoord te geven op gestelde vragen. Wethouder Paul Sanders (VVD) zei over de verkabeling in Kessel-Eik dat netbeheerder Tennet daarover eind dit jaar/begin volgend jaar een voorstel doet.
De oproep van Lokaal Peel en Maas om structureel geld vrij te maken om Dorpsontwikkelingsplannen mogelijk te maken, was volgens Sanders niet nodig: in de Kadernota staat al dat daarvoor jaarlijks 1,5 miljoen euro wordt uitgetrokken.

De motie van Lokaal en PvdA/GroenLinks om bij elk voorstel expliciet een paragraaf te wijden aan duurzaamheid vond Sanders niet nodig, omdat de duurzaamheidseffecten meestal elders in de voorstellen terug te vinden zijn. Dat vond onder meer Tiny Valckx (Lokaal Peel en Maas) een mager antwoord. Zij pleitte juist ervoor om niet alleen de gemeentelijke kernwaarde ‘duurzaamheid’, maar alle 3 de kernwaarden (dus ook zelfsturing en diversiteit) apart te benoemen in elk voorstel.

Niet verstandig

In het vervolg van zijn betoog zei Sanders het niet verhogen van de OZB (motie VVD) niet verstandig te vinden. Dit met het oog op de onzekerheid rond het gemeentefonds en mogelijk slechtere tijden in de toekomst. Over de VVD-motie om de terrasvergoeding af te schaffen zei Sanders eerst af te willen wachten hoe de horeca dit zomerseizoen doorkomt. Meteen daarna wil hij met de raad bespreken of die vergoeding al dan niet kan worden afgeschaft. Die toezegging was voor indiener VVD reden om de motie in te trekken. Het gaat bij de terrasvergoeding overigens over een totaalopbrengst van iets meer dan 20.000 euro. Afgezet tegen de relatief hoge inningskosten levert deze belasting de gemeente dus weinig of niets op.

Sanders’ collega wethouder Anget Mestrom ging in op de VVD-motie voor duidelijkere regels rond het vergunnen van pre-mantelzorgwoningen. De VVD is bang voor willekeur omdat die vergunningen nu worden afgegeven ‘na een goed gesprek met een ambtenaar’; dat zou willekeur in de hand werken. Volgens Mestrom gaat het echter om gestructureerde gesprekken aan de hand van de doelen die de raad heeft bepaald en is het altijd maatwerk . ‘Wij denken niet dat dit met harde criteria moet worden vastgelegd.’

Versnellingsteam woningbouw

Rob Wanten (CDA), wethouder met Wonen in zijn portefeuille, ging in op opmerkingen van o.m. Lokaal Peel en Maas over de noodzaak tot meer nieuwbouw. Hij herhaalde wat hij al in een eerdere vergadering had gezegd, namelijk  dat er samen met de corporaties een ‘versnellingsteam’ is opgezet om op korte termijn honderd nieuwe sociale huurwoningen te bouwen. En bij alle andere projecten maakt sociale woningbouw deel uit van de plannen, zei Wanten.

Tiny Valckx wilde weten wat Wanten ervan vindt dat woningcorporaties, ook in Peel en Maas, huurwoningen verkopen. Volgens Wanten doen corporaties dat om geld te krijgen voor nieuwbouw. Peter Craenmehr suggereerde daarop dat de gemeente kan overwegen die huurwoningen zélf te kopen en te bestemmen voor lage-inkomensgroepen. Wanten vond dat vooral een taak van de corporaties en herinnerde Craenmehr eraan dat in een eerdere vergadering een raadsmeerderheid daarover niet zo enthousiast was.

Wie Naus (Lokaal Peel en Maas) wilde nog van Wanten weten of de gemeente bereid is een beetje bij te passen als bij een bouwplan (bijvoorbeeld tijdelijke woningen voor jongeren) nét wat geld tekort is. Wanten zei daar ‘door een positieve bril’ naar te willen kijken. 

Kadernota samen maken

Als laatste collegelid reageerde burgemeester Wilma Delissen nog op een tweetal moties. Ze had namens het college geen probleem met de motie waarin het college wordt opgeroepen voortaan meer sámen met de raad de Kadernota op te stellen. Het PvdA/GroenLinks-voorstel voor drie duo-stageplekken (rond de thema’s natuur, sociale ongelijkheid en democratische vernieuwing) zag ze niet zitten, want ‘we doen al veel met stagiairs’. Volgens indiener Raf Janssen denkt de burgemeester echter teveel ‘vanuit dit huis’, en zijn er juist onafhankelijke, frisse denkers van buiten nodig om met frisse ideeën te komen.

De Kadernota werd zoals verwacht door alle partijen aangenomen.

De motie van Lokaal en VVD om de raad meer te betreken bij het opstellen van de Kadernota werd met een ruime meerderheid aangenomen. Alleen het CDA stemde tegen. Die partij vindt dat het college de raad al genoeg bij de beleidvorming betrekt.

De motie van Lokaal Peel en Maas en PvdA/GroenLinks om duurzaamheid in elke voorstel in een aparte paragraaf te benomen kreeg van de hele raad steun. Het PvdA/GroenLinks-idee voor de duo-stagiairs daarentegen werd door geen enkele andere fractie gesteund. Dat gold ook voor de VVD-oproep om de OZB-verhoging te schrappen.

De VVD-motie voor meer regels rond pre-mantelzorgwoningen haalde het ook niet, omdat het slechts steun van de fractie PvdA/GroenLinks en AndersNu. 

Nieuwe raadsgriffier

Na de behandeling van de Kadernota was de rest van de agenda snel afgehandeld. De ‘Nota reserves en voorzieningen’ werd als hamerstuk (zonder verdere bespreking) aangenomen. Het betrof slechts enkele kleine herschikkingen van relatief kleine reservepotjes.

Laatste agendapunt was de formele benoeming van een nieuwe raadsgriffier. De raadsgriffier ondersteunt de raad in zijn functioneren. Hij/zij dient over veel politiek-bestuurlijk gevoel beschikken en is de schakel tussen raad, college en ambtelijke organisatie. De huidige griffier, Nick Jansen, gaat op eigen verzoek terug naar zijn oude werkplek binnen de ambtelijke organisatie van de gemeente.

Burgemeester Delissen prees hem bij zijn afscheid en ook uit het applaus van de raad bleek waardering. Hij wordt opgevolgd door Esther Apeldoorn-Feijts. Zij was eerder tien jaar griffier in Beesel en sinds 2019 bestuursadviseur van B&W van Venlo.

Na de beëdiging van de nieuwe raadsgriffier sloot burgemeester Delissen de vergadering, maar niet nadat ze iedereen een ‘welverdiend’ zomerreces had gewenst.

Raad juni/juli 2021

Raad zit college steeds meer op de huid

Raadsvergadering 13 juli 2021. Kadernota voortaan samen opstellen.

Raadsvoorstellen alle aangenomen

Raadsvergadering 6 juli 2021. Lering trekken uit proces De Paort.

Raad bespreekt vernieuwbouw De Paort in Kessel

Commissievergadering 22 juni 2021.

Terug naar blog overzicht