Huisvesting scholen: Raad wil zelf controle houden

Geplaatst op vrijdag 28 mei 2021

Het lijkt erop dat de gemeenteraad  zélf de controle wil houden over de plannen voor renovatie en nieuwbouw van basisscholen. Dat bleek vorige week dinsdag in de commissievergadering bij de behandeling van het zogeheten IHP. Daarin schetst het college welke scholen in Peel en Maas aan (ver)nieuwbouw toe zijn. Burgemeester en wethouders willen daarover de Raad ‘consulteren’, maar dat gaat diverse fracties niet ver genoeg.  Ook de regionale plannen voor de energietransitie kwamen in de commissievergadering aan de orde.

De commissievergadering was ter voorbereiding op de Raad van 8 juni. Voor het eerst sinds het begin van de corona-crisis vond de vergadering weer plaats in de raadzaal, in plaats van online. Maar een gewone vergadering was het nog niet. Per onderwerp waren alleen de fractiewoordvoerders aanwezig, zodat voldoende afstand bewaard kon worden. Raadsleden die over een andere agendapunt het woord zouden voeren, wachtten elders in het huis van de Gemeente op hun beurt, en volgden ondertussen de vergadering online.

Huisvesting basisscholen

In Nederland zijn gemeenten verantwoordelijk voor de huisvesting van basisscholen. De laatste jaren krijgt het college van diverse scholen signalen dat hun gebouwen aan vernieuwing of vervanging toe zijn. Dat was eerder dan verwacht, zodat de gemeente enkele jaren eerder dan gepland een nieuw ‘Integraal Huisvestingsplan’ (IHP 2021-2036) moest maken.

Deel van het plan dat het college nu aan de Raad voorlegt is een overzicht (‘kalender’) waarin per school staat wat er mogelijk moet gebeuren, en wanneer. Alle plannen samen kosten minimaal 16,6 miljoen euro, en maximaal 27,5 miljoen, gespreid over vijf tot tien jaar. Forse bedragen, zo liet portefeuillehouder Wim Hermans (CDA) in de pers al weten.

Vastomlijnde (ver)bouwplannen zijn er nog nu nog niet, en het collegevoorstel gaat daarom ook nog niet over concrete bedragen.  Hoeveel het precies per school gaat kosten moet blijken in afzonderlijke ‘businesscases’, die de komende jaren opgesteld worden. Die plannen per school worden gemaakt door gemeente en scholen samen, met zoveel mogelijk betrokkenheid van andere betrokken partijen zoals ouders, leerkrachten en omwonenden.

Zelf beslissen

De Raad begrijpt de noodzaak van een nieuw IHP, maar het lijkt erop  dat een meerderheid het collegevoorstel op een belangrijk punt wil aanpassen: de Raad wil in plaats ‘geconsulteerd worden’ over concrete businesscases, nadrukkelijk de beslissingsbevoegdheid naar zich toe halen. Zo kan de Raad per geval desgewenst ook aanvullende voorwaarden stellen.

Het CDA stelde een vraag over de beslissingsbevoegdheid en PvdA/GroenLinks en VVD kondigen alvast een amendement aan voor de raadvergadering van 8 juni, als over het collegevoorstel gestemd wordt. Diverse fracties wilden daarom ook weten in hoeverre de ‘kalender’ nu al vastligt, welke aanpassingen er per school gaan plaatsvinden, en wanneer. Volgens portefeuillehouder Hermans is de kalender ‘niet in beton gegoten’, maar ‘richtinggevend’: hij is door schoolbesturen, kinderopvang en gemeente samen opgesteld, en alle partijen bekijken regelmatig of er nieuwe ontwikkelingen zijn waardoor hij moet worden aangepast. Hermans ‘kan zich ook iets voorstellen’ bij het aangekondigde amendement, zei hij. 

De VVD toonde zich enigszins bezorgd over de grote financiële impact die de plannen hebben op het huishoudboekje van de gemeente. Volgens wethouder Hermans ziet het er echter naar uit dat ze niet voor grote problemen gaan zorgen. Hij zegde toe om wethouder van Financiën Paul Sanders (VVD) te vragen om voor de raadsvergadering van 8 juni alvast wat meer zicht te geven of de financiële consequenties op de lange termijn. Hermans kondigde ook aan dat de Raad een gedegen financiële doorkijk krijgt in de zogeheten Kadernota, die in juli op de agenda staat.

Energietransitie

Na de scholen boog de Raad zich over een ander groot thema, de Regionale Energie Strategie (RES) voor Noord- en Midden-Limburg. Deze RES 1.0 is een aangescherpt vervolg op een eerder concept-document, waarover de Raad afgelopen september al besloten heeft.
Elke regio maakt een RES om concreet op regionaal niveau uit te werken wat er landelijk in 2019 is afgesproken in het nationale Klimaatakkoord. Die uitwerking gaat over zaken als energiebesparing, grootschalige duurzame energieopwekking met zon en wind, gebruik van aardwarmte, versterken van het elektriciteitsnetwerk, betrokkenheid van inwoners en bedrijven en dergelijke. De RES is, in de woorden van portefeuillehouder Paul Sanders, een ‘ambitiedocument’: nu zijn de gemeenten aan zet.

De fractie PvdA/GroenLinks was het meest positief over de RES 1.0. Raf Janssen had er ‘grote waardering’ voor en zei dat er ‘grote stappen zijn gezet’. Wel vroeg hij meer aandacht voor het voorkomen van ‘energie-armoede’: mensen met weinig geld die door de vele energiemaatregelen op kosten worden gejaagd. Daarvoor moeten collectieve regelingen komen, vindt Janssen.

Lokaal eigenaarschap

Janssen pleitte, net als Lokaal Peel en Maas, ook voor een flinke aanscherping van de passages over ‘lokaal eigenaarschap’ van duurzame energieprojecten. Nu staat er dat er wordt ‘gestreefd’ maar minstens 50% lokaal eigenaarschap, maar dat zou een voorwaarde moeten zijn, vinden beide partijen. PvdA/GroenLinks wil dat percentage zelfs nog hoger zien.

Janssen en ook Tiny Valckx van Lokaal Peel en Maas waarschuwden verder dat ‘lokaal eigendom’ beter gedefinieerd moet worden, om te voorkomen dat een buitenlands bedrijf met een postbus in Peel en Maas toch in aanmerking komt. Het zou wat Raf Janssen betreft bovendien niet alleen lokaal, maar ook ‘collectief’ moeten zijn, bijvoorbeeld in de vorm van een coöperatie.

De VVD was minder enthousiast en vond de RES (waar een uitvoeringsconvenant op volgt) nog wat wollig en abstract. Woordvoerder Suzan Hermans zei te hopen dat de optie ‘kernenergie ‘ - die nu niet in de RES staat -  bij een update wél wordt meegenomen. Haar partijgenoot Nicole Koopmans wilde weten waarom er nog steeds geen energieloket in Peel en Maas is, terwijl de gemeente toch ‘duurzaamheid’ als een van haar kernwaardes heeft. Dat kreeg bijval van PvdA/GroenLinks, die wil dat de gemeente dit zelf oppakt en niet langer afwacht.

Eenmansfractie AndersNu was sceptisch over de RES, sprak over ‘onhaalbare ambities’ en had grote twijfels over draagvlak voor meer windmolens. Fred Peters van PvdA/GroenLinks wees er evenwel op dat windmolens veel meer opleveren dan grote zonneparken. Volgens Peters kan het elektriciteitsnet windmolens ook beter aan dan zonnepanelen. Sandy Janssen (CDA) stelde de bouw van winturbines op bedrijventerreinen voor en vond dat aardgas in deze overgangstijd niet helemaal in de ban gedaan zou moeten worden.

Volgens wethouder Paul Sanders is Peel en Maas al best goed onderweg met de energietransitie: er staan inmiddels vijf windmolens, binnenkort beslist het college ook over de plannen voor zonneparken. En volgens Sanders heeft Peel en Maas ook relatief veel zonnepanelen op daken. Voor een energieloket wil hij eerst de resultaten afwachten van experimenten elders in de regio.
Ook het voorstel over de RES staat voor de raadsvergadering van 8 juni geagendeerd.

Vervuilde grond wegbermen

Hoe vuil is de grond langs wegbermen, en wat mag je daarmee doen? Die vraag stond centraal bij het volgende agendapunt. Het college wil de grond die vrijkomt bij het afschrapen van wegbermen gebruiken voor het aanleggen van een afscheidingswal aan de westkant van het Beringse industrieterrein. Dat afschrapen (‘vijzelen’) is nodig voor een goede afwatering van wegen.

Tot nu toe moet de vrijgekomen grond per partij afzonderlijk op vervuiling worden geanalyseerd, om te zien of hij gebruikt mag worden voor de geplande geluidswal. Dat is kostbaar en veel gedoe. Volgens het College is de vervuiling echter heel beperkt en vormt gebruik in een (met schone grond afgedekte) geluidswal geen risico.

Het college legt dat uitvoerig uit in het raadsvoorstel waarmee het mogelijk gemaakt wordt om ‘gevijzelde’ bermgrond zónder afzonderlijk onderzoek voor de geluidswal te gebruiken. Het voorstel is binnen de regels van de wet, de grond is getoetst en  veilig bevonden, verzekert het college, en alles wordt ook een stuk goedkoper. Een meerderheid van de Raad lijkt daarin op 8 juni mee te gaan.

Joep Hermans van Lokaal Peel en Maas vond het wel jammer dat in het voorstel niets wordt gezegd over het door het Groenplatform geadviseerde inzaaien van bermen met bloemzaad. Marie-José Kleinen (PvdA/GroenLinks) vroeg zich af of het écht wel zo veilig is, en of de gemeente niet op een onverantwoorde manier milieunormen naar beneden bijstelt. Nee, zei de ambtenaar die het voorstel had voorbereid, de situatie verbetert juist: ‘Die grond ligt nu vrij in de berm en vervuiling zou dus in de bodem kunnen uitspoelen. In de geluidswal wordt die vijzelgrond afgedekt met schone grond en kan uitspoelen dus niet meer.’ 

Ruimte voor ruimte

Bij het volgende agendapunt had de Raad geen enkele probleem met het bestemmingsplan voor een ‘Ruimte voor Ruimte’-woning aan de Kloosterstraat in Helden. Het collegevoorstel hierover kreeg daarom het predicaat ‘hamerstuk’, zodat het op 8 juni zonder verdere behandeling goedgekeurd zal worden.

Toch duurde de behandeling nog even, omdat er een misverstand ontstond over de vraag hoeveel van deze Ruimte-voor Ruimte-woningen de gemeente nog te vergeven heeft. In het collegevoorstel staat dat er na deze woning nog zeven resteren. Frits Berben (PvdA/GroenLinks), Geert Seegers (VVD) en ook Peter Craenmehr (AndersNu) wisten echter zeker dat portefeuillehouder Rob Wanten (CDA) vorig jaar had gezegd dat de gemeente álle RvR-kavels had uitgegeven. Volgens Wanten gaat het om een later aangekocht, extra contingent. Berben en Seegers wilden de zaak verder niet op de spits drijven, maar ze vonden wel dat de wethouder hierover verwarrend had gecommuniceerd.

Functioneren Raad en burgemeester

Een hamerstuk wordt op 8 juni ook de ‘Verordening Klankbordgesprekken burgemeester en Raad’. Deze (nieuwe) verordening regelt de jaarlijkse gesprekken tussen Raad en burgemeester, waarin ze praten over elkaars functioneren. Er staan regels in over onder meer vertrouwelijkheid, wie deelneemt aan de gesprekken en welke onderwerpen aan bod moeten komen.

Raad mei/juni 2021

Raad voegt daad bij woord over nieuwbouw scholen

Raadsvergadering 8 juni 2021. Maximale zeggenschap na wijzigen voorstel

Huisvesting scholen: Raad wil zelf controle houden

Commissievergadering 18 mei 2021. Partijen nemen geen genoegen met adviesrol.

Terug naar blog overzicht