Raadsvergadering 10 november 2020

Raad scherp op financiën: afvalverwerking zorgenkindje

Geplaatst op vrijdag 20 november 2020

Raad en college gaan binnenkort samen bekijken hoe het groeiende tekort op de afvalverwerking naar beneden kan. Dat hebben ze afgesproken bij de begrotingsbehandeling op dinsdag 10 november 2020. De raad maakte door een aanpassing van het collegevoorstel meteen alvast een begin: voortaan moeten inwoners vaker gaan betalen bij het Milieupark. De € 2,50 voor de vuilniszakken is daarmee van de baan. Verwarring over nieuwe regels voor zonnepanelen op kassen zorgde ervoor dat een besluit over de Duurzaamheidsagenda voor de derde keer werd doorgeschoven.

Het was een lange vergaderdag voor raad en het college, vorige week dinsdag, met 2 vergaderingen achter elkaar. De eerste (opiniërende) begon om 3 uur ’s middags en werd zoals vaker in dit bijzondere jaar, coronaproof gehouden in de ring boven in de hal van het gemeentehuis. Bij de tweede (besluitvormende) raadsvergadering, ‘s avonds, waren de raadsleden alleen online aanwezig. Met een speciale stemapplicatie konden ze thuis hun stem uitbrengen.

Duurzaamheidsagenda

De Duurzaamheidsagenda Peel en Maas stond al voor de derde keer op de agenda. In het stuk zijn uitgangspunten en doelstellingen geformuleerd voor de duurzaamheidsambities van de gemeente. Daarbij gaat het om onderwerpen als energieneutraal, circulaire economie en klimaatadaptatie. Bij de eerste behandeling in februari 2020 stuurde de raad het voorstel terug naar het college: het was te vaag en het college moest van de raad meer ‘focus’ aanbrengen.

Bij de behandeling van de verbeterde tweede versie, eind september 2020, diende Lokaal Peel en Maas-raadslid Tiny Valckx een motie in om snel een proef te beginnen met een zogenaamde Ecovat. Dat is een groot ondergronds buffervat gevuld met water, waarmee je warmte en kou op kunt slaan en later weer gebruiken.

Energiecoöperatie Peelenergie heeft plannen om daarmee 2.500 huishoudens in Panningen te verwarmen. Portefeuillehouder Paul Sanders (VVD) zei in de vergadering van vorige week een Ecovat een sympathiek initiatief te vinden, maar wil ‘niet over één nacht ijs gaan.’ Hij heeft met Peelenergie afgesproken dat ze uiterlijk medio januari 2021 met een concreet voorstel komen. Sanders beloofde hierover in gesprek te gaan met de raad. Dat was voor Lokaal voldoende om de motie in te trekken.

In die tweede septembervergadering bleek dat de raad nu in meerderheid positief stond tegenover de verbeterde Duurzaamheidsagenda (zie ook de gemeentepagina in Hallo, week 40). Het CDA diende wel een wijzigingsvoorstel (amendement) in om zonneparken niet toe te staan op landbouwgrond, maar alleen in combinatie met windparken of op bestaande kassen of bouwvlakken. Omdat daarover toen de stemmen staakten (evenveel vóór als tegen), werd het agendapunt naar de vergadering van vorige week doorgeschoven.

Regels voor zonneparken

Vorige week kwamen CDA, Lokaal Peel en Maas en PvdA/GroenLinks met een nieuw, gezamenlijk amendement over zonneparken. De criteria waar die mogen komen, worden in dit voorstel nog wat preciezer vastgelegd. Hoogste prioriteit krijgen daken en gevels van (grote) gebouwen, daarna komen (onbenutte) terreinen in bebouwd gebied. Agrarische gronden kunnen alleen worden gebruikt tot in totaal maximaal 60 hectare én onder strikte voorwaarden: bij windmolens, op kassen, of op bouwvlakken van gesloopte stallen.

De zinsnede ‘op kassen’ leidde op de valreep nog tot discussie. VVD’er Teun Heldens vroeg zich af daarmee niet de deur opengezet wordt voor de legalisatie van kassen ‘waar het pikdonker is.’ Daarmee doelde hij op de omstreden kas met zonnepanelen aan de Roggelsedijk in Meijel, die volgens critici een verkapte energiecentrale is. Wethouder Sanders meende dat dit met een tekstuele aanpassing van het amendement kan worden uitgesloten.

Vertraging

De interventie van de VVD leidde tot overleg tussen de drie fracties die het aangepaste amendement hadden ingediend. Uiteindelijk zei CDA-raadslid Sandy Janssen namens alle drie dat ze het besluit over de Duurzaamheidsagenda wilden doorschuiven naar de decembervergadering. In de tussentijd buigen de drie partijen zich over een aangepaste tekst van het amendement. ‘We weten dat het hiermee verder wordt vertraagd, maar goed werk heeft tijd nodig’, zei Janssen.

Hoewel de verschillende partijen zich in grote lijnen wel kunnen vinden in de nu voorliggende Duurzaamheidsagenda, komt hij in december dus voor de vierde keer in de raad. Dan wordt ook nog een PvdA/GroenLinks-motie over biomassacentrales in stemming gebracht. ‘Laten we wel afspraken maken om niet de hele discussie weer opnieuw te doen’, gaf burgemeester Delissen de raad nog mee.

Begroting 2021

Het grootste agendapunt van de vergadering(en) was de begrotingsbehandeling. De begroting voor 2021 laat geen grote verschuivingen zien ten opzichte van 2020 of de kadernota van afgelopen voorjaar 2020. Maar volgens wethouder Paul Sanders van financiën mag de gemeente er best trots op zijn.

Er is 10 miljoen euro ruimte om te investeren (in o.m. infrastructuur, verduurzaming) en de gemeentelijke belastingen blijven relatief laag en stijgen slechts minimaal (gemiddeld 2,74%). Verder zijn er geen bezuinigingen nodig, sterker nog: er is geld voor het onlangs ingestelde Corona-steunfonds én er wordt gespaard omdat er onzekere tijden aankomen. In het verloop van de vergadering zou blijken dat enkele fracties vinden dat Sanders iets te hoog van de toren blaast. 

‘Papieren werkelijkheid’

Met name PvdA/GroenLinks ziet de begroting als een papieren werkelijkheid. Zo wordt er geen rekening gehouden met een mogelijke vermindering van geld uit Den Haag. Meer in het algemeen vindt PvdA/GroenLinks dat het college ‘apathisch’ is tegenover de drievoudige ‘systeemcrisis’ van deze tijd: corona, de aantasting van het milieu en andere negatieve gevolgen van het economische groeimodel. Op allerlei deelgebieden kwam de partij met diverse moties en amendementen, onder meer over betaalbare huurwoningen, steun aan minima en aandacht voor jongeren. (verderop meer over de amendementen en moties van alle partijen)

Het CDA was minder kritisch, maar vond ook dat Sanders te gemakkelijk zegt dat de gemeente genoeg ‘spek op de ribben’ heeft. Want waarom dan dat omstreden en ‘onwenselijke’ voorstel om inwoners € 2,50 te laten betalen voor afvalzakken? Fractievoorzitter John Timmermans kondigde alvast aan dat zijn partij later in de vergadering, samen met de VVD en Lokaal Peel en Maas, met een alternatief voorstel zou komen.

Ronduit positief was het CDA over de ‘ongelooflijke versnelling’ in de oplevering van nieuwe woningen (in 2020 tweemaal zoveel als vorig jaar). De afgelopen tijd heeft er een heuse ‘mindshift’ plaatsgevonden in alle lagen van de gemeente, zei Timmermans.

Worst case-scenario

Ook de VVD bleek voorzichtiger dan haar eigen wethouder bij het omschrijven van de begroting. Die heeft in de woorden van fractievoorzitter Teun Heldens slechts een ‘flinterdun’ positief saldo. Er hangen ook donkere wolken in de lucht: een derde coronagolf, minder geld van Den Haag uit het gemeentefonds, meer sociale uitkeringen. Het college doet er goed aan een ‘worst case-scenario’ uit te werken, bepleitte Heldens fractiegenoot Geert Segers, om voorbereid te zijn op grote tegenvallers. Hij kondigde daarover een motie aan.

Het in de begroting opgenomen plan om à 1,24 miljoen euro 7.319 bomen te planten (en te onderhouden) – uitvloeisel van een eerder aangenomen motie – moet van de VVD ook meteen van tafel. Dat geldt ook voor het afvalzakken-voorstel. Heldens wilde verder meer duidelijkheid over de vier ton die er de komende vier jaar op de begroting staat voor de ‘Regiodeal’.

Eenmansfractie AndersNu (Peter Craenmehr) kwam ‘naar aanleiding van veel gesprekken met inwoners’ tot een aantal concrete moties, o.m. over communicatie met de buurt bij nieuwe bouwplannen, en over sociale huurwoningen naast Ultra in Helden en op de locatie voormalig postkantoor in Panningen. ‘Wonen gaat voor parkeren.’

Lokaal Peel en Maas-fractievoorzitter Sander Janssen koos een ietwat andere benadering aan het begin van zijn bijdrage. Die ging niet zozeer over cijfers en regels maar over het belang van oprecht luisteren naar mensen die zorgen hebben, bijvoorbeeld over biomassa-installaties of arbeidsmigranten. Zij moeten zich gehoord voelen, vindt Lokaal. De fractie is positief dat de gemeente extra aandacht heeft voor de problematiek van de groep 18-27-jarigen. En ze kwam met een motie ter stimulering van pre-mantelzorgwoningen.

Lokaal was net als andere fracties  geschrokken van het grote tekort op de afvalverwerking en het daaruit voortvloeiende collegevoorstel om de gratis afvalzakken af te schaffen. De partij was daarom ook medeondertekenaar (met CDA en VVD) van het wijzigingsvoorstel om dat terug te draaien.

Afvalbeleid

Het afvalbeleid was zoals verwacht één de grotere onderwerpen in het debat, nadat alle partijen hun beschouwing op de begroting hadden gegeven. De afvalverwerking wordt steeds duurder en kost nu ruim vijf ton meer dan het oplevert. Dat komt onder meer door hogere verwerkingskosten en minder opbrengst van bijvoorbeeld oud papier.

De gemeente streeft naar 100% kostendekkendheid. Met het voorstel voor €2,50 per rol restafvalzakken wilde het college een (klein) deel van het tekort dekken, maar daar wilde de raad niet aan. Een wijzigingsvoorstel van PvdA/GroenLinks om het tekort te verkleinen door de afvalstoffenheffing met vijf euro extra te verhogen, kreeg slechts steun van AndersNu.

Een ander voorstel, van CDA, Lokaal Peel en Maas en VVD, haalde het wél. Daarin wordt die € 2,50 geschrapt, maar om het tekort toch te verkleinen moeten inwoners vanaf 1 januari 2021 betalen voor het aanleveren van groenafval en matrassen (matrassen à € 10,00) bij het Milieupark. Ook zal in de 3 wintermaanden nog maar eens per 2 weken de gft-container worden geleegd.

Op vragen van Raf Janssen (PvdA/GroenLinks) zei  wethouder Sanders dat voor inwoners die slechts een kleine gft-emmer hebben (bewoners van appartementen), het plaatsen van een grote groene container een mogelijke oplossing is. Zo kunnen zij toch váker hun afval kwijt.

Een idee van AndersNu om bladkorven ook te gebruiken voor ander tuinafval kreeg weinig bijval. Diverse fracties vreesden dat er te veel andersoortig afval bijgegooid wordt.

Op aandringen van de hele raad zegde Sanders toe binnen afzienbare tijd met de raad en betrokken deskundigen het hele afvalbeleid eens goed onder de loep te nemen.

De aangekondigde VVD-motie voor een worst case-scenario (gesteund door AndersNu) kreeg in het debat steun van diverse kanten, waaronder PvdA/GroenLinks. Raf Janssen van die partij zei dat het goed past bij de opvatting van zijn fractie dat het collegebeleid ‘herijkt’ moet worden. Hij voorzag een goede discussie die duidelijk maakt welke prioriteiten partijen hebben.

Wethouder Sanders zegde daarop toe in het eerste kwartaal van 2021 zo’n worst case-scenario aan de raad voor te leggen, plus suggesties voor bezuinigingsmaatregelen. Dat was voor de VVD voldoende om de motie in te trekken.

Sociale huur en ‘woonondersteuner’

Rond het onderwerp bouwen en wonen bleken binnen de raad duidelijke verschillen van mening.

De AndersNu-motie over sociale huurwoningen op de parkeerplaats naast Ultra in Helden en het voormalige postkantoor in Panningen kreeg tegengas van diverse partijen. Hij werd uiteindelijk niet ingediend omdat portefeuillehouder Rob Wanten (CDA) toezegde in het eerste kwartaal van volgend jaar met een voorstel te komen met diverse opties voor de locatie postkantoor.

Ook PvdA/GroenLinks diende een motie in om de bouw van sociale huurwoningen (onder meer op de locatie postkantoor) te stimuleren, en wel door goedkoop grond ter beschikking te stellen. De motie kreeg met alleen Lokaal Peel en Maas en AndersNu onvoldoende steun.

De in de begroting opgenomen ‘woonondersteuner’ (een CDA-initiatief van afgelopen voorjaar) was een ander punt van discussie. Een woonondersteuner moet, als schakel tussen inwoners en gemeente, dorpen helpen bij het formuleren van hun woonbehoefte. Hij of zij ondersteunt ook inwoners bij het realiseren van bouwplannen, zodat de woningbouw extra wordt versneld.

Volgens de VVD is echter volstrekt onduidelijk wat zo’n woonondersteuner precies moet doen. Die partij kwam daarom met een amendement om dit onderdeel uit de begroting te halen, en zo in één moeite ook een ton te besparen. Het amendement kreeg echter vrijwel geen steun en de woonondersteuner komt er dus definitief.

Pre-mantelzorgwoningen

Wie Naus van Lokaal Peel en Maas  bepleitte een onderzoek naar de haalbaarheid van ‘pre-mantelzorgwoningen’. Dat zijn aangepaste woningen voor mensen die nóg geen mantelzorg krijgen (veelal van een familielid), maar voor wie dat moment wel dichterbij komt. De hele raad vond het een sympathiek initiatief, maar diverse raadsleden meenden ook te weten dat er nu al best veel  mogelijk is.

Portefeuillehouder Anget Mestrom (Lokaal Peel en Maas) bevestigde dat: ‘We denken nu ook al mee en faciliteren dit volop.’ Ze zei ook dat er hierover beleid in ontwikkeling is, waarover de raad op korte termijn meer hoort.  Lokaal Peel en Maas besloot daarop de motie in te trekken.

Ook de motie ‘Omgevingsdialoog’ van AndersNu betrof in zekere zin het terrein bouwen en wonen. De partij wil verplicht stellen dat een bouwaanvraag of verzoek voor een bestemmingsplanwijziging pas wordt behandeld, als de aanvrager goed heeft gecommuniceerd met de directe omgeving. Aanleiding zijn enkele recente voorbeelden waarbij dat niet goed gebeurd zou zijn.

Wethouder Rob Wanten zei dat de gemeente hier nu al zoveel mogelijk op aanstuurt, maar dat het wettelijk niet afdwingbaar is. In de nieuwe Omgevingswet (per 01-01-2022) krijgt de omgevingsdialoog wél een prominente plek, maar zelf dán is het volgens Wanten geen grond voor het weigeren van een vergunning. ‘Maar u als raad kan het wel zelf aanscherpen’, zo gaf hij de raad alvast mee. De woorden van Wanten waren voor AndersNu reden om de motie niet meer in stemming te brengen. 

Het verzet van de VVD tegen de bomenaanplant werd door geen enkele andere partij gesteund. Lokaal-raadslid Joep Hermans wees erop dat de raad hierover al eerder een motie had aangenomen. VVD-fractieleider Heldens zei daarop dat toen de kosten nog niet bekend waren. ‘In deze tijd vinden wij dit te duur.’ Toch verdedigde ook VVD-wethouder Sanders het plan: ‘Bomen zorgen voor biodiversiteit, hebben een positief effect op klimaatverandering en verbeteren de leefbaarheid.’

Ergernis om monumentenlijst

De VVD riep verder via een motie het college op haast te maken met het opstellen van een gemeentelijke monumentenlijst. Al sinds 2014 heeft de gemeente een Erfgoedverordening. Jeanne Hesen en met name Geert Segers staken niet onder stoelen of banken zich flink te ergeren dat er zoveel jaar na dato nog steeds geen monumentenlijst is.

Portefeuillehouder Wim Hermans (CDA) erkende dat het sneller had gekund, maar zei ook dat er medio volgend jaar een inventariserende lijst zal zijn. Dan wil hij samen met de raad bekijken wat de status van de lijst wordt, oftewel: wat betekent het voor de monumenten en de eigenaren als ze op die lijst komen? Voor de VVD was dit antwoord voldoende om de motie terzijde te leggen.

Wethouder Hermans, die ook Werk en Inkomen in zijn portefeuille heeft, reageerde ook op drie PvdA/GroenLinks-moties, alle drie bedoeld om mensen met een minimuminkomen een steuntje in de rug te geven. In de eerste, samen ingediend met het CDA, krijgen de minima 30 euro als tegemoetkoming in extra coronakosten, bijvoorbeeld vanwege uitgaven voor mondkapjes.

Hermans én een (vrij krappe) raadsmeerderheid konden zich daarin vinden. Een oproep om een brief naar Den Haag te sturen voor verhoging van het minimumloon werd door een meerderheid afgedaan als ‘Rijksbeleid.’  Een derde motie om ‘energie-armoede’ tegen te gaan (door hoge kosten voor verduurzaming) werd door Hermans afgeraden: ‘Dit gebeurt al, hier zijn diverse regelingen voor.’ De motie kreeg, behalve van de PvdA/GL als indieners, geen enkele steun in de raad.

Jongerencomité

Dat gold niet voor een ander voorstel van PvdA/GroenLinks, samen ingediend met het CDA. De twee partijen roepen het college op jongerenorganisaties, dorpsoverleggen e.d. aan te sporen om jongeren te bewegen een ‘jongerencomité’ op te zetten. Achtergrond is dat zij in deze crisis in grote onzekerheid verkeren. Een jongerencomité, zo hopen de initiatiefnemers, kan met creatieve ideeën komen waarmee ze aan hun toekomst kunnen werken.

De VVD vond het veel te vaag, maar ook portefeuillehouder Anget Mestrom was niet bijster enthousiast. ‘We weten via onze jongerenwerkers al best goed wat er speelt. En zo’n comité strookt ook niet met zelfsturing.’ Met dat laatste was Raf Janssen (PvdA/GroenLinks) het volstrekt oneens: ‘Het stimuléért juist zelfsturing. De strekking van de motie is: jongeren hebben problemen, laten we ze stimuleren om zelf met ideeën te komen.’

Volgens Teun Helden ‘regelen ze dat zelf wel’, maar Ebi Peters (CDA) vond dat wat te gemakkelijk: ‘Ze doen veel zelf ja, maar ze hebben ook een extra zetje nodig om bijvoorbeeld kernen bijeen te brengen.’ De motie Jongerencomité werd uiteindelijk met een krappe meerderheid aangenomen.

Regiodeal

Burgemeester Delissen reageerde tot slot nog op de VVD-vraag over de zgn. Regiodeal. Dat is een overeenkomst tussen Rijk, Provincie en Noord-Limburg, waarbij de twee eerstgenoemden in totaal 80 miljoen euro willen investeren voor een gezond, ondernemend en veilig Noord-Limburg. De gemeenten worden geacht zelf ook een duit in het zakje te doen. Daarom heeft Peel en Maas de komende 4 jaar telkens 4 ton hiervoor gereserveerd.

Concrete plannen daarvoor zijn er nog niet, maar burgemeester Delissen verzekerde dat elk project waarvoor een beroep moet worden gedaan op gemeentelijke financiering ter goedkeuring aan de raad zal worden voorgelegd. Dat was voldoende voor de VVD. Ze riep de raad ook op om een werkgroep te vormen die kritisch meedenkt over de uitwerking van de Regiodeal.

De door de raad enigszins aangepaste begroting voor 2021 kreeg bij de stemming uiteindelijk een ruime meerderheid. Alleen de fractie PvdA/GroenLinks (drie zetels) stemde tegen.

Hamerstukken

Naast begroting en duurzaamheidsagenda stond er nog een aantal hamerstukken op de agenda van de raad. Zo gingen alle partijen zonder discussie akkoord met een lening van bijna 1,9 miljoen aan Enexis. Het elektriciteitsbedrijf vraagt alle aandeelhouders (w.o. de gemeente Peel en Maas) om een lening, om de kosten voor de uitbreiding en verzwaring van het net (nodig voor de energietransitie) te kunnen betalen.

De raad ging ook vlot akkoord met de overdracht van het bevoegd gezag van de nieuwe Agoraschool voor voortgezet onderwijs naar scholenkoepel LVO. De school begint op 1 augustus volgend jaar in het Bouwens. Ook werd een gewijzigd bestemmingsplan voor De Fabriek in Maasbree goedgekeurd. Voortaan worden horeca-activiteiten hier uitgesloten, en het aantal zorgwoningen gaat van 18 naar maximaal 23. En op de hoek Veersepad-Beeselseweg in Kessel mogen twee levensloopbestendige woningen worden gebouwd. De oude champignonloodsen op het perceel worden gesloopt.

Raad maart/april 2020

Raad november 2020

Raadsvergadering 10 november 2020

Raad scherp op financiën: afvalverwerking zorgenkindje

Raad en college gaan binnenkort samen bekijken hoe het groeiende tekort op de afvalverwerking naar beneden kan.
Raadsvergadering 14 april 2020

Vrijwel lege raadszaal: lokale democratie in tijden van corona

Superkorte raadsvergadering, maar Groene Pijl en Zanksböske gaan door.
Opiniërende raadsvergadering 31 maart 2020 vervalt

Opiniërende Raadsvergadering 31 maart 2020 vervalt

Als gevolg van de maatregelen rond het Coronavirus is besloten de raadsvergadering van dinsdag 31 maart 2020 geen doorgang te laten vinden.
Besluitvormende raadsvergadering 10 maart 2020

Verordening Maatschappelijke ondersteuning vastgesteld

De raadsvergadering van 10 maart verliep iets anders dan gepland. Raadslid Frits Berben nam de rol van waarnemend voorzitter op zich, omdat burgemeester Wilma Delissen ziek was.
Terug naar blog overzicht